(۱۳۹۳/۵/۱۷ عصر ۰۷:۵۹)برو بیکر نوشته شده:  

شبکه نمایش این روزها هر شب حوالی ساعت یک صبح (مثبت،منفی 30 دقیقه) بینندگانش را شرمنده می کند و با نمایش یک فیلم کلاسیک دل ما رو می بره به روزهایی که دیگه تکرار نمی شوند. هنوز یک ساعت و نیم از شروع روز پنج شنبه نگذشته بود که اینبار بدون مقدمه و تعریف و تمجیدهای مسعود خان فراستی ناگهان فیلم گذرگاه تاریک پخش گردید. صحنه به صحنه فیلم دوباره بروبیکر رو به دوران قدیم برد. فکر کنم اواخر سال 59 بود که پای تکالیف مدرسه نشسته بودم و این فیلم زیبا رو از دریچه یک تلویزیون مبله قدیمی در منزل پدری نگاه می کردم. فیلم رو ضبط کردم. 77 دقیقه. شبکه نمایش این فیلم زیبای 106 دقیقه ای رو تبدیل به یک فیلم 77 دقیقه ای کرده بود.

من فیلم اصلی رو ندیدم ولی باور صحنه های عاشقانه باکال و بوگارت نباید اینقدر زیاد باشد. تا اینکه امروز ساعت 11 صبح این فیلم مجددا پخش گردید. در حین اینکه به کارهای روزمره یک روز تعطیل خود می پرداختم دلم نیومد کانال تلویزیون رو عوض کنم و یک نیم نگاهی هم به پخش مجدد این فیلم داشتم. با کمال تعجب متوجه صحنه هایی شدم که دو شب پیش متوجه آن نشدم و گویی این گذرگاه تاریک با گذرگاه تاریکی که پریشب از شبکه نمایش پخش شد کلی توفیر داشت. ابتدا فکر کردم شاید با توجه به ساعت پخش اول فیلم من در خواب و بیداری بودم و متوجه این سکانسها نشدم.

با اینحال قانع نشدم و فیلمی که ضبط کرده بودم را یکبار مرور کردم. با کمال تعجب کاشف بعمل آمد که پخش اول نسبت به  پخش دوم تقریبا 8 دقیقه کوتاه تر بود. در پخش اول وقتی وینسنت از شر باجگیر خلاص میشه ناگهان او را در خانه مدگه می بینیم که میخواهد از او اعتراف بگیرد. حال آنکه در پخش دوم وینسنت کلی مقدمه چینی میکند تا بتواند وارد خانه مدگه شود. همچنین در پخش اول وینسنت بلافاصله پس از سقوط مدگه به ایستگاه اتوبوس می رود تا به آریزونا برود و سکانس خداحافظی او با آیرین حذف می شود که در پخش دوم این صحنه نمایش داده می شود.

بگذریم. تعجب من از این ماجر این است که مسئولین محترم در پخش چه فکری می کنند؟ مطمئنا بسیاری از مخاطبین متوجه چنین تناقض هایی نمی شوند اما هرچه امروز با خودم کلنجار رفتم که دلیل این حذفیات را بدانم نتوانستم دلیل قانع کننده ای را برایش بیابم. معمولا چنین اتفاقهایی سابقه داشته است اما بصورت برعکس. برای مثال چند وقت پیش فیلمی پخش شد که وقتی تکرار آن فردا پخش گردید سکانس مربوط به یک میهمانی حذف گردید. این موضوع طبیعی بود.

بعبارتی اگر مدت زمان تکرار یک فیلم از مدت زمان پخش اول چند دقیقه کوتاهتر شود زیاد جای تعجب ندارد. اما اینکه تکرار یک فیلم زمانش از پخش اول فیلم طولانی شود قطعا جای تعجب دارد. مخصوصا اینکه این سکانس ها فاقد هرگونه پیام غیر اخلاقی نیز بوده است. مضافا اینکه تغییر در جدول پخش این فیلمها نیز خود جای تعجب دارد . این لینک جدول پخش فیلمهای شبکه نمایش می باشد:

http://namayeshtv.ir/public/jadvalpakhsh/site

در سه هفته گذشته بارها شاهد تغییر در نمایش فیلمهای کلاسیک بودم. این اتفاق روی سایر فیلمها نمی افتد. برای مثال تا روز دوشنبه نام فیلم جمعه شب در جدول پخش داشتن و نداشتن بود که ناگهان فیلم ساعات ناامیدی جایگزین آن گردید. در هفته های گذشته هم فیلم معجزه در میلان ناگهان از جدول پخش حذف گردید.

با اینحال هرچند که نمایش این فیلمها خودش یک غنیمت به شمار می آید اما نمی دانم چرا گاهی شبکه نمایش با انجام چنین حرکاتی از اجر کار خود می کاهد. حرکاتی که هیچ لزومی در آن دیده نمی شود.

موضوعی در ادامه این بحث ذهن مرا مشغول نموده بود که دیدم مطرح کردن آن در این جستار شایسته تر می باشد تا آن جستار.

در پی پخش فیلم گذرگاه تاریک در هفته گذشته این فیلم یکهفته پس از نمایش آن در بخش سینمای کلاسیک احتمالا در پی درگذشت لورن باکال صبح روز پنج شنبه مجددا پخش گردید و از آنجا که دیگر هیچ اعتمادی به یکسان بودن نسخه ها نمایشی فیلمها از صدا و سیما ندارم این فیلم را مجددا ضبط کردم و آنرا با پخشهای قبلی مقایسه نمودم که نتایج جالبی بدست آمد که آنرا خدمت دوستان عرض می کنم:

موضوع از زمانی آغاز گردید که شبکه نمایش نوید پخش آثار برجسته کلاسیک را در راس ساعت یک صبح هر روز را داد. آنهم با پخش آثار هیچکاک بزرگ. همه چیز خوب بود بجز دو مورد. یکی ساعات پخش این فیلمها و دیگری هم دوبله مجدد برخی از آثار. این فیلمها ساعت 1 صبح پخش می گردید و ساعت 7 صبح هم بازپخش. (بعبارتی با زبان بی زبانی می خواستند بگویند که نبینید) هردو زمان بسیار نا مناسب بود. از طرفی وقتی در همان اوایل بیگانگان در ترن را با دوبله جدید دیدم اصلا چنگی به دل نزد و شخصا چند ایمیل برای شبکه نمایش ارسال نمودم و از این موضوع انتقاد کردم.

هر چند می دانم این ایمیلها تاثیری ندارد اما خوشبختانه هر دو موضوع پس از مدتی برطرف گردید. زیرا آثار بعدی هم با دوبله قدیمی پخش گردید و هم ساعت تکرار آنها ابتدا از 7 صبح به 11 صبح و سپس به 13 تغییر نمود. اما اقدام جالبتر شبکه نمایش در خصوص نمایش برخی از آثار که دوبله قدیمی آنها مشکل داشت دوبله مجدد نبود بلکه چیزی بود که بقول منصور عزیز ترمیم دوبله نام دارد که اگر باب شود بسیار پسندیده تر از دوبله مجدد می باشد. اما این ترمیم دوبله روی فیلم گذرگاه تاریک چگونه بود؟

در نسخه هایی که پیش ترها از صدا و سیما پخش گردید بخشهای زیادی از این فیلم سانسور گردید. جالب اینجاست که حذف برخی از سکانسها هیچ الزامی نداشت. سکانسهایی که در آن نه تصویر ضد اخلاقی در آن بود و نه دیالوگ ناجور. بنابراین نمی دانم به چه دلیلی بسیاری از سکانسها حذف گردید. در نسخه اولیه که به نمایش درآمد آنقدر میزان حذفیات زیاد بود که متاسفانه به اصل موضوع فیلم صدمه بسیاری می زند. برای مثال مخاطبی که برای بار اول فیلم را می بیند هرگز نمی تواند دلیل حمایت آیرین از وینسنت را درک نماید و اینکه عشق این دو نفر در پایان فیلم به نتیجه می نشیند را هرگز متوجه نمی شود.

همچنین دلیل تنفر مدگه از وینسنت و موضوعات بسیار دیگر که در نمایشهای اولیه چه در دهه شصت و چه در اولین پخش آن در صبح پنجشنبه هفته گذشته اتفاق افتاد. این فیلم در اصل 106 دقیقه می باشد که صدا و سیما با حذف 30 دقیقه از فیلم آنرا در 77 دقیقه نمایش می دهد. اما نکته جالب این است که پنجشنبه همین هفته ساعت 1 صبح شبکه نمایش در یک اقدام کم سابقه که چه عرض کنم بی سابقه این فیلم را در 103 دقیقه و سی ثانیه نمایش داد و فقط دو قیقه و نیم از این فیلم را نمایش نداد. اما اقدام جالبتر این بود که تقریبا 26 دقیقه از این فیلم باید مجددا دوبله می گشت. قطعا طبیعی بود که در شرایطی که بسیاری از فیلمهای قدیمی علیرقم موجود بودن دوبله های قدیمی مجددا دوبله می گردد این فیلم نیز مجددا دوبله شود اما این اتفاق نمی افتد و دوبله فیلم ترمیم می گردد. اما این ترمیم چگونه انجام شد؟

قطعا بخش اصلی دیالوگها مربوط می گردد به دو هنر پیشه اصلی فیلم یعنی زوج لورن باکال تازه درگذشته و همفری بوگارت فقید که اتفاقا دوبله آن در ایران بعهده زوج شهلا ناظریان و حسین عرفانی بود که خوشبختانه هر دو در قید حیات می باشند و خداوند عمری طولانی به آنها عطا نماید. همانطور که دوستان مطلعند سرکار خانم شهلا ناظریان مدتهای مدیدی است که در بستر بیماری بودند. واحد دوبلاژ صدا و سیما در یک اقدام نادر از هر دوی ایشان برای گویندگی سکانسهای حذف شده دعوت بعمل می آورد.

متاسفانه صدای شهلا ناظریان نسبت به سالهای اوج خود بویژه پس از بیماری افت فاحشی نموده است و این تفاوت صدا کاملا مشهود بود. بطوریکه مخاطبینی که با دوبله آشنایی ندارند تصور می کنند در برخی از صحنه ها فرد دیگری بغیر از شهلا ناظریان در حال گویندگی است اما با اینحال شنیدن مجدد صدای ایشان پس از مدتهای زیاد بسیار مسرت بخش بود. برعکس ایشان صدای عرفانی عزیز هیچ تغییری نسبت به 30 سال گذشته نداشت و همچنان با صدای زیبای خود صلابتی وصف ناشدنی به همفری بوگارت فقید داده بود. نحوه مونتاژ و صداگذاری نیز بسیار عالی بود.

اما نکته جالبتر انتخاب گوینده ای بود که باید بجای مدگه (مدجه) شخصیت منفور فیلم گویندگی میکرد رخ می دهد. مرحوم پروین ملکوتی با آن صدای منحصر بفرد خود دیگر در قید حیات نبودند و بجای ایشان از گوینده ای استفاده شد که متاسفانه نامش را نمی دانم اما ایشان توانستند بسیار شبیه خانم ملکوتی گویندگی نمایند بطوریکه مخاطبین عادی کمتر متوجه شدند که دونفر بجای یک شخصیت گویندگی نمودند.

اما تنها نقطه منفی این ترمیم بر می گردد به تنها سکانسی که باب (دوست آیرین) به آپارتمان آیرین می آید. در این سکانس طولانی که بخش اعظم آن قبلا سانسور شده بود چهار گوینده باید کار ترمیم صدا را انجام می دادند. در نسخه اولیه پرویز ربیعی عزیز بجای باب گویندگی می کند. علیرقم اینکه ایشان نیز حی و حاضر هستند و اتفاقا صدایشان همچنان مانند قدیم زیبنده هر فیلمی است اما ظاهرا بنابر هر دلیلی فرد دیگری جایگزین ایشان می گردد و این تفاوت کاملا محرز می باشد.

اما نکته قابل اهمیت تر نمایش بسیاری از سکانسهایی بود که تا پیش از این پخش آن از تلویزیون سابقه نداشته است و جزو خط قرمز صدا و سیما محسوب می گردید. نزدیک شدن مدگه در سکانسهای پایانی فیلم و لمس ساعت وینسنت و ابراز تمایل او به مردان غریبه و یا نوشیدن مشروب همه از آن حکایت دارد که پیچ سانسور ظاهرا قرار است کمی شل تر از گذشته گردد.

تنها نکته منفی در سانسور صحنه های فیلم بر می گردد به بخش پایانی فیلم که بنظر من هیچ لزومی نداشت زیرا در طول فیلم صحنه های خیلی بدتر از آن به نمایش در می آید اما سکانس پایانی که وینسنت در کافه ای کوچک در آمریکای جنوبی نشسته است و با نگاه خود به دوربین که از منظر دید آیلین فیلمبرداری میگردد و پخش موزیک مورد علاقه این دو بیانگر تحقق گفتگوی تلفنی وینسنت با آیلین از ایستگاه اتوبوس هنگام فرار وینسنت  به آریزونا می باشد .

اما علیرقم اینکه این صحنه پایانی که هیچ لزومی هم نداشت حذف گردید ولی مسعود خان فراستی در یک اقدام جالب هنگام تحلیل فیلم در ابتدای آن به لطف کارگردان آنرا نمایش می دهد. به همین دلیل متعجبم که چرا صحنه ای که در تحلیل فیلم به مخاطبین نمایش داده شد هنگام نمایش فیلم در یک اقدام کاملا مبتدیانه حذف می گردد !!!!

در مجموع بنظر من باید گفت شبکه نمایش در خصوص نمایش این فیلم نمره قبولی می گیرد و بسیار امیدوارم در آینده ای نزدیک تحول بزرگی در خصوص نمایش فیلمهای کلاسیک و قدیمی در این شبکه به وقوع بپیوند. در پایان نیز این پست را تقدیم می دارم به منصور خان عزیز که مطمئنا اگر مانند قدیم فرصت داشتند ثانیه به ثانیه این مغایرت را برای ما می شکا فتند.

ویرایش:

ضمن تشکر از jhon doe محترم به گفته ایشان فیلم گذرگاه تاریک در بخش خصوصی ترمیم گردید که بدینوسیله اصلاح میگردد. همچنین دلیل عدم گویندگی آقای پرویز ربیعی نیز عدم دسترسی به ایشان بدلیل مسافرت بوده است. خانم ناظریان نیز پس از 7 سال مجددا پشت میکروفن نشستند که شخصا امیدوارم فتح بابی شود برای بازگشت مجدد ایشان به دوبله. من مطالب را باتوجه به اطلاعات و برداشتهای خود نوشتم و بدینوسیله از اطلاعاتی که jhon doe محترم ابراز فرمودند سپاسگزارم.