«به هرچه دست می‌زنی ایجاب می‌کند که از آن انتقاد شود. پرده پوشی و مدارا خلاف اصل انتقاد است.»

میرزا فتحعلی آخوندزاده

نهضت مشروطه خواهی مردم ایران، از وقایع قابل توجه بیستمین قرن زندگی انسان پس از میلاد مسیح به شمار میرود. کشوری که در آن بدیهی ترین نیازهای مردم برآورده نشده بود، راه آهنی وجود نداشت، قحطی و بیماریهای فراگیر بیداد میکرد،  جاده ها همه مال رو بودند و عملا امکان رشد اقتصادی و تجارت بین شهرها نبود، حاکمان با استقراض از اجنبی ها به زیارت ملک فرنگ میرفتند! در باب آن زمان و آن دوره، گفتنی ها بسیار است و بسیار گفته و نوشته اند و کپی برداشته اند و ...

شاید بد نباشد که اندکی به  ادبیات آن دوره بپردازیم و به بزرگان آن.