(۱۴۰۵/۷/۶ عصر ۰۹:۴۹)سروان رنو نوشته شده:  

یکی از نکات رازآلود سریال ماندگار روزی روزگاری داستانِ سکه باارزشی است که بارها دست به دست می شود و منشاء حوادث گوناگون و حتی قتل می گردد. تنها چیزی که از آن می دانستیم این بود که سکه ای فرنگی با ارزش بسیار بالاست ...

اولین بار  مراد بیگ آن را در ابتدای سریال از تاجر نگون بخت دُزدید؟؟!!

درود بر دوستان

ابتدای کار باید از دوستمان جناب سروان گله ای داشته باشم سر واژه ای که در عنوان شغل  شریف راهزنی به کار بردند ، دزدی معادل کارهای سخیفی چون جیب بری و قاپ زنی است ، اما راهزنی معادل کارهای شرافتمندانه ای چون زور گیری و خفت گیری است ، و رزقی که از این طریق به دست می آید با توجه به نیت بزرگی که در پس و پیش آن نهفته است و نیز با در نظر داشتن سختی کار به همان اندازه ی رشوه گیری و اختلاس حلال و پاک است ، در ضمن باید خاطر نشان کنم ، بنده آن سکه را بزور از او هدیه گرفتم و این عمل حتی جایگاهش نزد خداوند از خفت گیری هم بالاتر است ، تقبّل الله ... انشا الله ...

و اما بعد ...

کارهای نصرالله احمد جو از این دست معماهای شیرین کم ندارد ، یک نمونه همان کالسکه ی کذایی سریال تفنگ سر پر که از نمای بیرون ظاهری زمینی دارد اما به محض ورود به داخل کابین آن ، مخاطب خود را در دنیایی - ماورای طبیعت گرفتار می یابد ....

اما معمای سکه فرنگی دو وجه جدا از هم دارد ، نخست صورت مادی و دیگری صورت معنوی ، در قسمت پانزدهم سریال وقتی تاجر از مرادبیگ در مقابل خواسته ی استرداد گوسفندان طلب ثمن معامله  می کند ، با سکه ای روبرو می شود که خاطره ا ی شیرین از گذشت و مردانگی راهزنی نقاب به چهره را به یاد او می آورد  و در می یابد این جوان به ظاهر ایلیاتی همان مردی است  که نه تنها جان و مالش را بدو بخشیده ، بلکه با نامه ای ممهور ادامه ی سفر بی خطر او و دیگر کاروانیانِ همراهش را نیز تضمین کرده بود ... کارگردان با فلاش بکی به قسمت سوم این مجموعه ، بیننده را متوجه این ذکاوت تاجر می نماید ... پس برای آنکه جوان مقابلش را نیز از این آگاهی مطمئن سازد با همان لحنی که آن جوان در لباس راهزنان بر سرش فریاد کشیده بود او را مخاطبِ این جمله ی به ظاهر تهدید آمیز خود می سازد :«یک دَماری از روزگارت در بیارم که خودت حظّ کنی! »

به واقع این ارزش معنوی آن سکه است که به گفته ی تاجر بیش از قیمت گوسفندان برای اوست نه ارزش مادی اش ...

اما در حل معمای سکه ، تصویری که دوستمان جناب سروان به اشتراک گزاشته به دلیل کیفیت پائین ، نخست مرا به بیراهه کشاند ، هر چند ، ساعتی را در دریایی از سکه های ضرب شده در تزار روسیه و دوران فرمانروایی رومانوف ها از دوران حکومت آنا ایوانووا تا نیکلای دوم غوطه خوردم و خوش و کیفور بودم و حسابی به معلوماتمان اضافه گردید . اما با تصویر بدست آمده از قسمت سوم این سریال  در واقع دریافتم این عقاب دوسر بر پنجه هایش نشانی از گوی صلیب دار و شمشیر سلطنتی ندارد و علامت تاج بالای سکه مغایر نشان تاج رومانوف ها بر روی سکه است ، پس سراغ امپزاطوری اتریش و مجارستان را گرفتم که سکه ای چند مزین به این نشان بهمراه دارند و قبلا دیده بودم و سر  آخر راز این معما حل گشت ...

سکه ای که دل و جان تاجر رقیق القلب داستانمان را ربوده بود ، به دوران حکومت دختر کارل ششم و نوه ی لئوپولد اول  ، ملکه ماریا ترزا فرمانروای اتریش و مجارستان به سالهای 1740 تا 1780تعلق دارد ، سکه ی نقره ی یک تالر* ضرب شده به سال 1780در وین ، به عیار 833 ، به قطر حدودا 40 میلی متر و به وزن خدودا 28 گرم که نزدیک به 24 گرم نقره  و باقی  مس در آلیاژ خود دارد ...

این سکه به وفور بین کلکسیونرهای ایرانی یافت می شود و در دنیای مجازی به  ارزش تقریبی بیست میلیون تومان خرید و فروش میشود ، در حالی که یک گوسفند لاغر سی کیلیویی نزدیک سی میلیون تومان هزینه روی دست خریدارش می گذارد!!

و اما با نگاهی به تاریخچه ی استفاده از فلزات گوناگون در ضرب سکه ها از طلا و پلاتین گرفته تا نقره و مس و نیکل مشخص میشود عمر استفاده از فلز آخری در سکه هایی با ارقام پائین ، از یک و نیم قرن تجاوز پیدا نمی کند که جغرافیای سالهای ابتدائی آن نیز از آمریکا فراتر نمیرود  و در سالهای دورتر و مقارن با آن در اروپا و سایر نقاط جهان اغلب از فلز مس در ضرب چنین سکه هایی استفاده صورت می گرفت ، پس باید اذعان کنم خان خله ی داستان ما که برخلاف برزوخان انسان عاقلی است همانقدر در شناسایی فلزات سر رشته دارد که بسیم و گل آقا !!
البته شاید منظورش این بوده تقلّبی است ...
یک تالر جز سکه هایی با رقم درشت و با ارزش بود و ضربش در سالهای بعدتر به هر مناسبتی همچون یادبود با تاریخ سال درگذشت ملکه ، بر روی سکه ای از جنس نیکل در ضرابخانه های معتبر و دارای مجوز غیر ممکن به نظر می رسد ...

و اما معمای حکایت نیمه تمام مخور که در نهایت به خر شدن اسبش انجامید و همیشه برایم جای سئوال بود و دیگر نیست ! و گفتگو در باره ی آن در این محفل هنری خلاف ادب است ، تنها به این نکته اکتفا می کنم که اصلا بحث سهم خواهی مخور در فیلمنامه ی اصلی مطرح نبود و مجازات او و حیوان زبان بسته اش نتیجه ی همان گوشه کنایه های نیش دار و عدم رعایت احترام به مافوقش بود .... اگر اصرار به دانستن دارید سراغ  عمو صفر بیگ را بگیرید که دانای روزگار است و مثل ما با کسی تعارف ندارد و هر آنچه را که باید ، بر زبان می آورد ...

نیروی حق پشتیبانتان

..........................................................
* واژه ی دلار برگرفته از تالر یک واحد پول قدیمی در سرزمینهای اتریش ، مجارستان و باواریاست .