از قضای روزگار درس انشا برای اینجانب  خاطرات با مزه فراوانی رقم زد.

اولین بار که انشا نویس شدیم اون هم سر کلاس توی کلاس سوم دبستان بود که به فرموده خانم معلم همه بچه می بایست در باب فواید جناب گاو داد سخن می دادیم!!!! و این بود مطلع نویسندگی نه فقط من که همه همکلاسی ها و چه بسا همه دانش آموزان آن دوره.

و اما  ماجرا به جایی رسید که آنقدر انشا نویسی اینجانب رشد یافت که دانش آموز سربه هوا و درس ناخوان کلاس چهارم پس از چند انشا مزین به نمره بیست متهم به سرقت ادبی شده و با اخراج از کلاس مجبور به نوشتن انشایی در حیاط مدرسه در هوای سرد زمستان آن سالها شدم که البته با تفضل پروردگار و به واسطه غلیان مجدد حس نویسندگی با کسب مجدد نمره 20 و تا حدودی دماغ سوختگی معلم آن سال مورد اتهامی از اینجانب رفع گردید.(البته پس از آن اینجانب از ارائه شفاهی انشا محروم و تنبیهات بدنی معلم به خاطر کسب نمرات نامرغوب در  سایر دروس که معمولا بین 13-15 بود شدت بیشتری پیدا کرد. (بنا به قانون جناب معلم دلسوز مان نمره زیر 15 به مقدار تفاضل تا این عدد صحیح و محترم ضربه ترکه یا کابل بر کف دست در پی داشت). و این داستان تا بدانجا امتداد یافت که در هفته ماقبل آخر سال چهارم دبستان اینجانب با تمارض از مدرسه گریخته و به دلیل ناآشنایی با این فن(فن تمارض را می گویم) پس از 24 ساعت ماجرا لو رفته و با لشکرکشی پدر مرحوم و والده عزیز به دفتر مدیریت مدرسه، صلحی همه جانبه بر آن کلاس پرمعنویت حاکم شد. اما از آثار پربرکتش بالاخره آن شد که با تعویض مدرسه و البته اهلی شدن اینجانب، به سطح دانش آموز ممتاز  کلاس  بعدی و همین طور دوره مدرسه راهنمایی ارتقاء یافتم.

ولی با حضور در دوره دبیرستان در همان کلاس اول مجددا در اولین ارائه انشاء ، مورد اتهامی دوباره مطرح شد و در جواب اینجانب که  « دبیر عزیز و مهربان نمره بقیه را دادی چرا به من نمره ندادی؟» پاسخ آمد: «برو هر وقت انشايت را خودت نوشتی بیا.» بدون هیچ توضیح، حاشیه و فرصت دفاع!  حالا هم پس از گذشت چند ده سال هر از چندی آن معلم عزیز را که در کسوت مدرس دانشگاه و در جمع فامیل همسر محترمه می بینم و از فضایل نامبرده که چه آدم فاضل و چنین و چنانی هست درجمع خانوادگی پرده برداری می شود تنها جواب  اینجانب لبخندی ملیح و تاییدی سرسری است.

اما در این عرصه عاقبت به خیری نصیبم شد. در سالهای سوم و چهارم دبیرستان (نظام قدیم) معلم ادبیاتی داشتم که مرا بسیار بسیار شرمنده مراحم و تشویقات خویش کرده و هر بار با نمره بیست و ترغیب باقی همکلاسان به تشویق، این حقیر را مورد عطوفت خویش می گرداند. . و البته نمی دانم کدام نازنین مصححی بوده که کارنامه دیپلم مرا به نمره 20 در درس انشا مزین داشت.

خداوند متعال بر همه این عزیزان که در این نوشتار یادشان شد و خاصه هم کافه ای عزیز جناب دکتر دیتون که مسبب این خاطره بازی طولانی ( و البته شیرین برای من) شدند  صحت و سلامت و مفغرت مستدام ارزانی دارد.

(۱۴۰۴/۱۰/۲۶ صبح ۱۰:۱۶)دکتر دیتون نوشته شده:  

........ از مقدمه‌های پرتکرار و البته غیرقابل ایراد "به نام الله پاسدار حرمت خون شهیدان که با خون خویش نهال انقلاب را آبیاری کردند و ..."(یا جملات دیگری با همین مضمون) جذاب‌ترین موضوع انشاء شاید می‌توانست عنوانی در مورد ورزش، طنز یا داستان نویسی باشد. انشای توصیفی هم تا حدی قابل تحمل بود. شاید مفیدترین موضوع انشاء نوشتن نامه‌های اداری بود و احتمال قریب به یقین اکثر ما در طول تحصیل و اشتغال و سربازی و ... چندباری نیاز به نوشتن چنین نامه‌هایی پیدا کرده‌ایم و ضعف در مکاتبات ادرای، امروزه بوضوح در مکاتبات اداری قشر جوان دیده می‌شود. به نظرم ملموس‌ترین خاطره انشاء که شاید برای همه دانش آموزان قدیمی قابل یادآوری است، شمردن سطرهای انشاست چرا که حجم انشاء با نمره آن رابطه مستقیم داشت، و به اصطلاح نمره آن وجبی بود بویژه در امتحان نهایی. مصیبت زمانی بود که مطلبی به ذهن نمی‌رسید و خطوط هم علی رغم درشت نویسی به تعداد ۱۰ سطر نرسیده بود و ناگزیر باید جفنگی میبافتیم که به حداقل سطور برسد.

............

البته یکی از تکنیک ها برای افزایش حجم سطور انشا همین مقدمه ای بود که فرمودید. خودش با حروف درشت حدود یک و نیم تادو خط میشد. هشت تا خط بقیه اش هم خدا بزرگه.

ولی اینجانب هرگز از این مقدمه و مشتقاتش استفاده نکرده ام. هر کی هم که با این مقدمه شروع می کرد یک جوریم می شد. (خدا ببخشدم! به دلایلی نمی خواهم بگم چرا و چه جوری )