(۱۴۰۴/۹/۱۴ عصر ۰۶:۵۱)دون دیه‌گو دلاوگا نوشته شده:  

فرصتی شد تا فیلم Kozara (1962) (در ایران: آغازِ یک پایان) (+) را با دوبلۀ فارسی و با بهترین تصویرِ موجود از کانال تلگرامی مدیا سورس در این‌جا ببینم.

سینمای یوگسلاوی سابق در حوزه سینمای جنگی بالاخص فیلم های پارتیزانی دست پری داشت، شاید بتوان گفت در اروپای پس از جنگ بهترین فیلم های پارتیزانی به سینمای این کشور تعلق داشته باشند،شخصا به جز « رم شهر بی دفاع » روسولینی (1945) فیلم پارتیزانی مهمی از سینمای غرب را به خاطر نمی آورم.

اما بد نیست خاطر نشان کنم مهمترین و پرخرج ترین فیلم پارتیزانی تاریخ تعلق دارد به فیلم « نبردنرتوا » (1969) که مارشال تیتو رئیس جمهور وقت هرچه سوپر استار هالیوودی پیدا کرده بود در این فیلم به بازی گرفت ، از یول براینر تا هاردی کروگر؛ از فرانکو نرو تا اورسن ولز - تیتو می خواست عظمت صحنه های نبرد فیلم طولانی ترین روز (1962) را تکرار کند - حتی از ارتش یوگسلاوی نیز کلی تانک و هواپیما برای طبیعی تر کردن صحنه های نبرد استفاده کرد که تا آن زمان درهیچ فیلم سینمایی استفاده نشده بود .البته یاد ندارم فیلم در تلویزیون ایران هیچ گاه دوبله و پخش شده باشد.

https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Neretva_(film)

https://www.imdb.com/title/tt0064091/

لینک فیلم در ویکی پدیا و IMDB

خود نبرد نرتوا در ژانویه تا مارس 1943 دست برقضا یکی از جذابترین و خوانندنی ترین نبردهای پارتیزانی در جنگ جهانی دوم است ، تیتو با 20 هزار پارتیزان زیر حملات خرد کننده آلمان ها و متحدانشان در حالیکه بخش اعظم قوای خود را از دست داده بود موفق به عقب نشینی از رودخانه نرتوا شد و این نبرد در واقع همان عقب نشینی موفق تیتو و پارتیزانهایش  است.یک کتاب کم حجم به همین نام (the battle  of Nerteva) نیز سالها پیش خواندم ،شرح حال گزارش افسری انگلیسی بود به نام « فیتزروی مک لین »که بعنوان مستشارنظامی در پاتیزان‌های تیتو حضور داشت.

https://en.wikipedia.org/wiki/Operation_Weiss

صفحه خود نبرد در ویکی پدیا