الان که اخبار نژادپرستی داغ هست بذارید در این مورد هم بنویسم... نژادپرستی چیزی بود که قبل از اومدن هم شنیده بودم و برخلاف خیلی از چیزهای دیگه انتظار این یکی رو داشتم. این که تقریبا هیچ وقت این حس بهت دست نمیده که آدم های اینجا تو رو یکی از خودشون بدونند. و متاسفانه این حس چیزی هست که خودش خودش رو تشدید می کنه. چون وقتی خودت رو جزیی از اون ها ندونی خودش باعث میشه که فاصله بیشتری ازشون بگیری و غریبه تر محسوب بشی.

ناگفته نماند که چون به هر حال سطح فرهنگ و رفتار شهروندی-اجتماعی خیلی بالاتر از ایران هست شاید نشانه های واضحی از نژادپرستی توی رفتارشون نباشه ولی چیزی که قشنگ حس میشه و اذیت کننده هم هست نوعی نگاه بالا به پایین هست. به عبارت دیگه زورکی بودن احترامی که بهت گذاشته میشه قشنگ توی ذوقت میزنه و گاهی همین احساسی که فکر می کنی دارن جلوت فیلم بازی می کنند بیشتر تحقیر کننده است.

دوباره ناگفته نماند که بخش زیادی از این نگاه بالا به پایین به خاطر نژاد و رنگ پوست نیست، بلکه واقعا به این دلیل هست که توانایی های کمتری داری نسبت به جیمزباندهای اینجا. احتمالا اگر خودت هم به اندازه این ها توی همه چیز خوب باشی دیگه نگاه بالا به پایین رو حس نکنی... هر چند بعید می دونم باز هم صمیمیت رو احساس کنی.

یادم میاد که روزهای اول یکی از اذیت کننده ترین چیزها برام همین رفتارهای متزورانه شون بود. خیلی دورو و ریاکار به نظر می رسیدند... ولی بعد از تامل بیشتری یادم اومد که نظر خیلی ها راجع به فرهنگ ایرانی هم همین هست. نمونه بارزش «تعارف» هست. خیلی از آدم ها (بخصوص غربی ها) اون رو رفتاری نه تنها متزورانه، بلکه مضحک می دونند. یک فیلم بازی کردن خیلی تابلو و واضح. شاید حتی چندش آور. ولی برای خودمون یک رفتاری از روی ادب هست هرچند حرفی که میزنیم واقعا منظورمون نباشه. اینکه فروشنده میگه قابل شما رو نداره یک دروغ از روی ادب هست! احساسی که به احترام هایی که اینجا بهت گذاشته میشه چیزی به همین اندازه پوشالی هست.

ولی خب اگه حق انتخاب داشتم بین این احترام متزورانه و یک بی احترامی بی پرده احتمال خیلی زیاد همین احترام پوشالی رو انتخاب می کردم! برای همین گلایه چندانی از نژادپرستی شون نمی تونم داشته باشم. بخصوص که به نظر خودم (برخلاف چیزی که خیلی از ایرانی ها فکر می کنند) خودمون خیلی نژادپرست تر هستیم.

به عنوان مثال دقت کنید به نگاه نژادپرستانه ای که به افغان ها داریم. به نظرم متاسفانه درصد بالایی از مردم کشورمون برای یک افغان همیشه یک سطح کمتری از احترام قائل هستند، فارغ از شخصیتش و میزان توانایی هاش. یک جور شهروند درجه دوم (اگر نگیم سوم یا چهارم) محسوب میشه. خودم به شخصه برخوردها و تخریب شخصیت های بی پرده زیادی رو از نزدیک دیدم.

به نظرم چیزی که باعث میشه ما خودمون رو (به اشتباه) در زمره نژادپرستان محسوب نکنیم این هست که کشورمون از خیلی از کشورها عقب تر هست و همین باعث میشه که ناخودآگاه نگاه پایین به بالایی داشتیم به یک توریست غربی. ولی یک جمله قشنگی هست که میگه شخصیت واقعی آدم ها رو باید از رفتارشون زیردست هاشون شناخت نه با بالادستی ها. "خسته نباشید" داره این که ما نگاه تحقیرآمیزی به یک فرانسوی یا لهستانی نداریم. خیلی از ایرانی ها نه تنها نسبت به افغان ها بلکه نسبت به عرب ها، چینی ها، پاکستانی ها، و غیره هم نگاهی منفی دارند. حتی بعضی از ابرمیهن پرستان که عقیده دارند ایرانی ها گل سرسبد جامعه بشری هستند و غربی ها همه چیز رو از صدقه سر ما دارند!! واقعا نمی دونم این همه کبر و خودبرتربینی از کجا میاد! برای همین من که این جور رفتارها رو توی کشور خودم دیدم به همین تلاشی که دوستان غربی برای علنی نکردن نژادپرستی شون می کنند احترام میذارم.