منیر وکیلی

اولین خواننده اپرا و آواز فولکولور در ایران

همواره دو گروه برای من به یاد ماندنی هستند: اولین ها و احیا کنندگان .

منیره در سال 1302 در تبریز به دنیا اومد. و ازونجا که پدری هنر دوست داشت که در فرانسه تحصیل کرده و بسیار به موزیک علاقمند بود با خودش قطعات اپرای زیادی به ایران می آورد و منیر هم با گوش کردن این قطعات به موسیقی علاقمند تر شد و البته به تاتر هم خیلی علاقمند بود و با دوستان خودش در همون سنین کودکی تاتر اجرا میکردن.

بعد ها پدر منیر به ریاست گمرک در اومد و به تهران مهاجرت کردند . منیر در سن 8 سالگی مادر خودش رو از دست میده و بلافاصله به مدرسه شبانه روزی آمریکاییها در همدان فرستاده میشه و اونجا هم علاقه خودش رو به آواز خوندن پیگیری می کنه و حتی توی کلیسا هم آواز می خونه .  آروم آروم با تمرین زیاد به آهنگ های اپرا مسلط میشه

منیر به آوازهای محلی ایرانی هم خیلی علاقه داشت و کم کم به فکر افتاد اونها رو هم به سبک اپرا اجرا کنه و در یکی از اجراهای همین ترانه های محلی بود که از طرف سفارت فرانسه بسیار مورد توجه قرار گرفت  و در نتیجه با تقبل هزینه تحصیل منیر در CONSERVATOIRE    EUPERIEUR   DE  PARIS-CNR  از سوی سفارت فرانسه ، منیر راهی این کشور شد .این کنسرواتوار در طول تاریخ هنرمندان بزرگی رو به عرصه موسیقی معرفی کرده .

منیر در این کنسرواتوار با عبدالمجید مجیدی داشنجوی رشته حقوق آشنا شد ( مجیدی بعدها مشاور وزیر و رییس سازمان برنامه و بودجه کشور شد ) . کم کم به هم علاقمند شدند و در طی این دوران تحصیل در پاریس با هم وقت می گذروندند ( تصور اینکه با شخصی در پاریس آشنا بشی و  تو کوچه ها و کافه های پاریس وارد فاز عاشقانه بشید خیلی رمانتیکه ).

مجید مجیدی می‌گفت: آشنایی او با منیر وکیلی نیز در همین انجمن دوستداران فرهنگ فرانسه بوده است: «من سال اول دانشکده‌ی حقوق بودم که برای زبان دوم خارجی روسی را انتخاب کرده بودم. یک شش ماهی زیر نظر یک استاد روس خیلی سختگیر این زبان را خواندم. پیشرفت چندانی هم نداشتم. آخر سال هم نزدیک بود و ممکن بود نمره‌ی خوبی هم نیاورم. تصمیم گرفتم که برگردم دوباره همان زبان فرانسه را ادامه دهم. چون فاصله کم بود، یک درس اضافی گرفتم. در انجمن دوستداران فرهنگ فرانسه، که کلاس‌های درس فرانسه دایر کرده بود اسم نوشتم که بتوانم آن جا فرانسه‌ام را تقویت کنم. در آن جا بود که با منیر آشنا شدم. او هم چون در مدرسه‌ی آمریکایی‌ها انگلیسی خوانده بود، می‌خواست فرانسه یاد بگیرد.

به گفته مجیدی، وکیلی از از همان ابتدای آشنایی با وی ، زیر یک نظر استاد خارجی، مادام لیلی بارا، درس آواز می‌گرفت. مجیدی زمانی با وکیلی آشنا شده است که او به عنوان یک سوپرانوی خوب، دنبال آوازهای اپرایی بوده است

و همون جا هم باهم ازدواج کردند و صاحب یک دختر به نام شهرزاد صالح ( معروف به زازا ) شدند.

اولین معلم منیر شخصی بنام لیلی بارا بود ولی به طور کامل استعداد های منیر رو کشف نکرد ، اما این استعداد ها در فرانسه شکوفا تر شدند و منیر به زیبایی تمام تر در مجموع 23 اپرا رو اجرا کرد . که عمده این اپرا ها ازآثار اپرا نویس مشهور ایتالیایی بنام جاکومو پوچینی وهمچنین  موتزارت ( آهنگساز مطرح اتریشی ) متاسفانه حتی خانواده منیر هم از اجراهای وی نسخه ای در دسترس ندارند. . بهترین نقشی که منیر در این اپراها ایفا کرد رل باتر فلای در اپرای معروف مادام باترفلای  بود.  که در بعضی از اجراهای همین نقش مخصوصا در ایران ، دختر منیر یعنی زازا نقش دختر باترفلای رو ایفا میکرد.

منیر عزیز علاوه بر واردکردن اپرا بعد از قریب به 350سال به ایران ، خدمت بزرگی به موسیقی محلی ایران کرد و در سال 1958 ، 8 ترانه محلی رو در سبک اپرا در فرانسه ضبط کرد و کار زیبای منیر منجر به کسب جایزه بسیار معتبر چارلز کویس ، بالاترین جایزه آکادمی موسیقی شد .

اولین گروه اپرایی که منیر در ایران تشکیل داد در کنار هنرمندانی بنام فاخره صبا ، اولین باغچه بان ، حسین سرشار و وحیده فتوره چی بود

منیر همچنین در تاسیس تالار رودکی که بنام ابو عبدالله رودکی نقش بسزایی داشت و برای تاسیس این تالار حتی از وزیر کشور هم کمک گرفت. این تالار بین دو ایستگاه مترو فردوسی و تئاترشهر (چهارراه ولیعصر سابق) در خط چهار مترو تهران قرار گرفته .

منیر به دلیل علاقه زیادی که به مجموعه تالار رودکی داشت  به اطرافیان خود گفته بود که دوست داره بعد از مرگ در نزدیکی های تالار رودکی دفن بشه و حتی وقتی خبر انفجار احتمالی تالار به گوش رسید منیر اولین کسی بود که خودش رو اونجا رسوند تا در صورت انفجار تالار خودش هم همونجا دفن بشه . اما سرنوشت به گونه ای دیگه رقم خورد و اون موقع  تالار منفجر نشد و بعدها منیر در روز 28 فوریه 1983 ( 9 اسفند 1361) منیر در حین تصادفی که بین لاهه و پاریس رخ داد جان خود رو از دست داد و در گورستان پرلاشز پاریس دفن شد ( این گورستان که از مشهور ترین گورستان های جهان هست آرامگاه خیلی از بزرگان همچون غلامحسین ساعدی ، صادق هدایت ، فردریک شوپن ، اسکاروایلد و ...می باشد )

ترانه های محلی ایرانی که منیر به سبک اپرا اجرا کرد از کارهای ماندگار وی بود که سالها بعد در سال هزار و سیصد و هشتاد و سه با همت فرخ آهی و با کمک دختر و نوه‌های منیر با استفاده از فناوری جدید خش زدایی و بازسازی شد و در قالب یک آلبوم با نام «منیر وکیلی: بازگشت» منتشر شد. در اینجا می تونید دو ترانه زیبای تو بیو و ترانه ی لالایی رو بشنوید و امیدوارم لذت ببرید