سلام 

سال گذشته در همین زمان بود که به‌شدت مشغول جمع‌آوری پرسشنامه درباره دریافت دوبله در ایران بودم. یکی از سؤالات پرسشنامه ­ام میزان آشنایی بینندگان حرفه‌ای دوبله با مترجمین فیلم کشور بود.

یکی از دوستان می‌گفت بسیاری از مترجمین ادبی به این دلیل طرف ترجمه فیلم نیامدند که می‌ترسیدند ناشناس بمانند. اما چرا؟ چون در ترجمه ادبی اسم مترجم همیشه بر جلد کتاب نقش بسته است اما در فیلم چطور؟ اگر نگاهی به دوبله‌های صداوسیما بیندازیم به‌ندرت اسم مترجمی گفته می‌شود! البته در دوبله‌های بخش خصوصی در چند سال اخیر پیشرفت­های چشم‌گیری مشاهده می‌کنم. مثلاً قرن 21 نام مترجم را هم بروی پک سی دی دوبله و هم در سایتش در کنار دیگر عوامل دوبله ذکر می‌کند. یا گروهای مثل گلوری، آواژه و سورن در تبلیغات محصولات خود در شبکه های اجتماعی نام مترجم را ذکر می کنند. 

برگردیم به سؤال تحقیق. در این سؤال از بینندگان سؤال شد تا چند اندازه مترجمین را می‌شناسند و اگر می‌توانند نام مترجم فیلمی را ذکر کنند. اما نتایج:

میزان آشنایی (درصد انتخاب آیتم مورد نظر)

خیلی زیاد: 7.46

زیاد: 14.92

تا حدودی: 23.88

کم: 37.31

اصلاً: 16.43

همین طور که نتایج نشان می‌دهد درصد آشنایی را می‌توان گفت عملاً پایین است. 

یکی از بینندگان جواب بسیار جالبی برای این میزان پایین داشتند "مگر صداوسیما نام کسی را ذکر می‌کند که ما بشناسیم، تمام توجه به مدیر دوبلاژ و گویندگان است." 

در ادامه این سؤال درخواست شده بود که بینندگان نام مترجمی را اگر می‌شناسند  ذکر کنند: 

 تقریباً حدود 70 درصد توانستند نام حداقل یک مترجم را ذکر کردند و نام چندین مترجم بیشتر از همه تکرار شد: 

حسین شایگان 

امیرهوشنگ زند

مسعود میراسماعیلی

امید گلچین

فکر می‌کنم همگی هم از مترجمین بخش خصوصی می‌باشند به جز آقای شایگان که برای صداوسیما نیز ترجمه کرده‌اند. 

نام مترجمین دیگری نیز ذکر گردید: (توضیحات داخل پرانتز بر اساس اطلاعات قبلی‌ام هست اگر اشتباه است لطفاً پیام دهید تا تصحیح شود). 

ایرج نوذری (مترجم فیلم‌های هندی داخل سازمان)
محمود گودرزی (داخل سازمان و بخش خصوصی)

علی کاس زاده (بخش خصوصی، گلوری)

آریا زرین کفش (بخش خصوصی، قرن 21)

منوچهر انور (؟؟؟)

سمیه محمدی (؟؟؟)

عرفان هنربخش (بخش خصوصی، سورن) 

آرش صوفی (بخش خصوصی، آواژه) 

ابوالحسن تهامی (داخل سازمان) 

سعید شرافت (داخل سازمان)

این حالی است که ما مترجمین فیلم بسیار بیشتری داریم حداقل در بخش خصوصی یعنی قرن 21، گلوری و سورن می‌توان نام بیش از 20 مترجم را ذکر کرد (چون من با اسامی مترجمین داخل سازمان آشنایی ندارم و اگر کسی فهرستی از مترجمین داخل سازمان دارد لطفاً به اشتراک بگذارد). 

من همچنین مشغول لیست کردن نام تمامی مترجمین بخش خصوصی هستم تا فهرستی جامع از مترجمین داشته باشیم و بیشتر با این عزیزان آشنایی داشته باشم چون نباید فراموش کنیم که قسمتی از دوبله ترجمه است! 

درنهایت من نتایج پژوهش بالا را به هیچ‌وجه نمی‌توانم به‌کل کشور تعمیم دهم و نتایج در حد "تلنگری" باقی می‌مانند.