با تشکر از سارا ی عزیز جهت تاسیس این جستار مناسب و بجا !

.

با وجود اینکه همواره از جنگ متنفر بوده ایم و خونریزی و درگیریهای نظامی بر سر منافع سیاسی را محکوم کرده ایم ، اما سینمای جنگ یکی از ژانرهای مورد علاقه اکثر سینمادوستان است ! من شخصا با آن سری از افرادی که نسبت به سینمای جنگ بدبین هستند و معتقدند که بیشتر فیلمهای هالیوودی واقعیتها را آنگونه که بوده بازنمیگویند ، موافقم ؛ ولی باید به این نکته هم توجه داشت که بیشتر از هر ژانر دیگری ، این ژانر جنگ است که به مهمترین مسایل انسانی میپردازد . شاید علت هم واضح است ، در صحنه دشمنیها و نفرتهاست که افراد میتوانند با کنشهای نهفته انسانی آشنا شوند . در جنگ است که معنای کشتن و نکشتن ، اسیر را رها کردن یا نکردن ، تسلیمی را دستگیر یا به قتل رساندن معنا و اهمیت می یابد . مثلا صحنه رها کردن سرباز آلمانی اسیر شده توسط چند سرباز آمریکایی به فرماندهی کاپیتان میلر در فیلم نجات سرباز رایان وبوجود آمدن درگیری بین سربازها در اثر این عمل تا جایی که به روی همدیگر اسلحه میکشند و یا یکی از آنها از ادامه مسیر سر باز میزند .

در سکانسهای بعدی میبینیم که همان سرباز رها شده بدون هیچ عطوفتی یکی از آمریکاییها را در یک درگیری تن به تن میکشد . شاید این نمونه ای باشد از هزاران مورد مشابه که در جنگهای گوناگون در طول تاریخ رخ داده ؛ نمونه ای که به ساده ترین شکل به مخاطب این نکته را یادآور میشود که ممکن است بخشش و مردانگی و انسانیت ، پاسخ معکوس بگیرد !

هر فیلم جنگی به نسبت خود دارای جذابیتهای بصری زیادی است که ممکن است مخاطب را جذب کند ؛ اما شخصا در سینمای جنگ از دیدن شجاعت و بزدلی در تضاد ملموس با هم ، لذت بسیاری میبرم !برای مثال در همان فیلم میبینیم که سربازی با مهمات کامل خود را مخفی میکند

و دوستانش بخاطر نداشتن گلوله با چنگ و دندان میجنگند . در فیلم غلاف تمام فلزی میبینیم که سنوبال برای نجات دادن دوست زخمیش جان خودش را از دست میدهد و سایر دوستانشان نیز بر خلاف دستور جوکر ، به تبعیت از انیمال به دنبال انها میروند . در همین فیلم میبنیم که دختری ویتنامی با یک کلاشنیکف به تنهایی حرکت یک جوخه زبده آمریکایی را مختل میکند . در فیلمهایی از این دست نمیتوان جبهه حق و باطل را ( آنگونه که نشان داده میشود ) قبول کرد . همانگونه که سربازهای آمریکایی خودشان هم میگویند که کشته شدن ما کاملا بیهوده است . و از سویی ویتنامی ها برای دفاع از خاک خود میجنگند و جبهه حق آنها هستند و آمریکایی ها مهاجم به خاک آنها می باشند .

بنظر من مخاطب آگاه سینما باید علاوه بر لدت بردن از فیلم های جنگی به این نکته نیز همواره توجه داشته باشد که با توجه به تداوم جنگ و خونریزی در طول تاریخ ، ممکن است در زمان حیات ما هم جنگی رخ دهد . همیشه باید توجه داشت که برای چه هدفی می کشیم و اگر کشته شدیم ، آیا ارزش از دست دادن زندگی را داشت !؟ در زمان جنگ ویتنام ، محمدعلی کله بدلیل خودداری از حضور در جبهه به زندان افتاد ولی حاضر به رفتن نشد . شاید ماهم بتوانیم اینگونه استقلال فکری خود را حفظ کنیم و حتی اگر تهدید به مرگ هم شدیم ، از مبارزه و جنگ با دشمنی که دشمن نیست سر باز بزنیم !