اساس و بیانیه ی فوتوریسم

نقاشی فوتوریست

نویسنده : فیلیپو توماسو مارینتی ، اومبرتو بوچونی 

مترجم : فاطمه تیموری 

ناشر : دیگر 

زبان : فارسی

تاریخ انتشار : 1383 خورشیدی 

تعداد صفحات : 48

دوره چاپ : 1 

اندازه کتاب : جیبی

قیمت : 1000 تومان

فوتوریسم نهضتی بود که تقریبا تمام فعالیت های هنری را در بر میگرفت و در آن ادبا ، موسیقیدان ها ، نقاشان ، مجسمه سازان ، معماران و ... شرکت داشتند . این نهضت عمری نسباتا کوتاه داشت ، از جمله بدین دلیل که بانیان و پیشگامان آن در جوانی در گذشتند و به تعبیری در آتشی سوختند که خود روشن کرده بودند . تنی چند از پرحرارت ترین پیشگامان آن در جنگ که داوطلبانه در آن شرکت کردند جان باختند، چون اگر نه به هیچ دلیل دیگر ، جنگ طبع ماجراجوی ایشان را به خود خوانده بود . پاره ای دیگر از ایشان خطرات مسابقات اتومبیل رانی را که تحرک و هیجان و حادثه جویی آن ایشان را دلباخته خود کرده بود به جان خریدند.

بانی این نهضت ادیبی بود ایتالیایی به نام فیلیپو توماس مارینتی که در سوربن پاریس (معروف ترین دانشگاه فرانسه) درس خوانده بود و نخستین بیانیه این نهضت را به زبان فرانسه در روزنامه معروف فیگارو در 20 فوریه 1909 منتشر کرد. هر چند که فوتوریسم عمری دراز نکرد ، اما تاثیر آن ، البته نه به شدتی که بانیان آن تبلیغ می کردند ، بسیار دیرپا بود و حتی به زمان ما رسیده است. بی تردید اینها نیز مخترع آنچه می گفتند نبودند ، آنچه گروهی از هنرمندان ، ادبا و روشنفکران جوان احساس می کردند ایشان به بیان آوردند. 

ویژگی هایی که نهضت فوتوریسم بر آن تاکید می کرد پویایی ، حرکت ، سرعت ، و بررسی تاثیر زمان در حجم و فضا و روح زمان بود . البته این کیفیات ناشی از ویژگی ها و شرایطی بود که پیشرفت های علمی و صنعتی اوایل قرن بیستم پدید آورده بود. هیچ کس نمیتوانست جوامع بشری و بویژه جامعه اروپا را که مستقیما در معرض این پیشرفت ها بودند ، مانند جوامع قرون وسطی بنگرد. دگرگونی بزرگی در حال تکوین بود که از یک طرف سبب غافلگیری آدمیان شد که برای این پیشرفت ها آمادگی نداشتند . از طرف دیگر همراه با این غافل گیری ، بسیاری از هشیاران و اندیشمندان کوشیدند دیگران را از شدت و عمق دگرگونی آگاه کنند یا در صدد برآمدند که در زمینه کار و تخصص خود پاسخی مناسب و در خور روح زمان در قبال این دگرگونیها بیابند. تمام نهضت های این زمان از فاشیسم گرفته تا کومونیسم و فوتوریسم که خود به فاشیسم تقرب پیدا کرد ناشی از همین دگرگونیهای بزرگ بود.

پدیده های علم و صنعت ، از آهن و شیشه و سیمان و بتن گرفته تا کارخانه های برق و بویژه لوکوموتیو و اتومبیل انگیزه تحرک فوتوریستها بود . اینان که ضمن تحسین این پدیده ها که حاصل مستقیم تکنولوژی و صنایع بود از بانک ها و کارخانه ها و هر آنچه در قلمرو مظاهر جدید بود ستایش می کردند.این تحسین و ستایش بی دریغ پدیده ها و مظاهر صنعت البته با نفی گذشته همراه بود ! و در اشاره به گذشته و رد گذشته گرایان چنین اظهار نظر می کردند :

با این رویای از زندگی ابتدایی شبانی ، و این دریغ و دلتنگی او برای پنیر عهد هومر و دوک نخریسی افسانه ها ، با این تنفروی از ماشین و از نیروی بخار و برق ، این مجنون افسانه زندگی ساده و بی آلایش گذشته ، مردی را می ماند در کمال رشد که می خواهد همچنان در گهواره زمان کودکی اش بخوابد و از شیر دایه ای تغذیه کند که زمان پستانهای او را خشکانیده است . صرفا بدین دلیل که به بیخیالی زمان طفولیت باز گردد ... 

...ما بر آنیم تا ترانه عشق به خطر خو کرده به تلاش و شهامت را بخوانیم 

شجاعت ، بی باکی و طغیان عناصر بنیادین شعر ما خواهند بود 

...ما می خواهیم مردی را که پشت فرمان نشسته است ستایش کنیم ، مردی که نیزه روح خود را بر فراز کره خاکی ، در امتداد دایره مدار آن پرتاب می کند

زیبایی تنها در تلاش وجود دارد و نه در هیچ جای دیگر . هیچ اثری بدون خصلت ستیزه جویی نمی تواندیک شاهکار باشد. شعر را باید بسان حمله ای بی رحمانه بر نیرو های ناشناخته تصور کرد که آنها را در مقابل انسان به خاک می اندازد و از بین میبرد.

ما جنگ را - تنها علم بهداشت جهان را - نظامی گری ، وطن دوستی ، حرکت ویرانگر حاملان آزادی را ، ایده های زیبایی را که ارزش جان باختن دارند و تحقیر را برای زن ، ارج خواهیم گذاشت 

ما موزه ها را ، کتابخانه ها را ، آکادمی ها را ، همه انواع آن را ، مفهوم خواهیم کرد ! ما به جنگ اخلاق گرایی ، فمنیسم و هر گونه جبن فرصت گرایانه یا فایده گرا خواهیم رفت . 

این از سرزمین ایتالیاست که ما این مانیفست آشفته ساز آتش زای خود را به سراسر دنیا پرتاب می کنیم و با آن ، امروز ما فوتوریسم را بنا مینهیم . زیرا ما می خواهیم این سرزمین را از بوی متعفن پروفسورها ، باستان شناسان ، سیسرون و عتیقه بازان برهانیم . زیرا ایتالیا مدت مدیدی است که فروشنده تن پوش های دست دوم بوده است . هدف ما این است که او را از موزه های بی شماری که هم چون تعداد کثیری قبرستان او را در خود مدفون کرده اند برهانیم .