وقتی "خفاش" ناجی افسانه ای میشود

مقارن با محبوبیت کاراکتر سوپرمن وموفقیت کمیک استریپ مزبور، نماینده کمپانی DC از باب کین طراح خلاق خواست شخصیتی مثال سوپرمن خلق کند که مقبول عامه مخصوصا قشرجوان شود. کین با الهام از شخصیت دوفیلم محبوب خودش  «خفاش نجوا می کند» محصول سال 1930که در آن کارآگاه قهرمان فیلم شبها در هیبت خفاش گونه ای به جدال باتبهکاران میپرداخت و «ماسک زورو»محصول 1920، کمیکی در ژآنر نوآر خلق کرد که در فضای تاریک و وهمناک آن قهرمانش باشخصیتی نه چندان مثبت با زندگی دوگانه باشد و بدین ترتیب «بت من» یا بروس وین،میلیونر معروف، متولد شد و در ماه مِی سال ۱۹۳۹ در شماره ۲۷ مجله کمیک استریپDC عرضه شد. بتمن برخلاف سوپرمن شخصیتی عبوس وسرد داشت اوکه درکودکی شاهد کشته شدن والدینش بدست تبهکاران گاتهام سیتی بود قسم خورده بود که تا آخرعمر برای انتقام خون آنان با تبهکاران مبارزه کند و رمز محبوبیتش در این بودکه شخصیت خاکستریش حد وسط دو نوع قهرمان کلاسیک گردید. یعنی او در حالت عادی مثل تمام انسان ها فاقد قدرت های فوق بشری است ، فقط هوش سرشاری دارد اما با درآمدن به شکل خفاش واستفاده از ابزارخاص قدرتی تقریباً فوق بشری پیدا می کندکه این مسئله باعث همذات پنداری بیشتر درخوانندگان میشد و البته به لطف داستانهای نویسنده قهار بیل فینگر ماجراهای بتمن به شدت مورد توجه وعلاقه مردم شد.

درسال 1940 شخصیت جدیدی به کمیک بتمن اضافه شد ،رابین دستیارنوجوان بتمن - بت من و رابین معروف ترین تیم دونفره قهرمانی کمیک استریپ شدند.ضمن اینکه رابین شخصیتی بود که خوانندگان کم سن وسال رانیز به خود جلب می کرد.

همانطور که انتظار میرفت از روی این کمیک بسیارموفق سریالهای کارتونی و زنده ساخته شدند.درواقع بتمن یا مرد خفاشی بیش از هر کاراکتر دیگری منبع اقتباسهای سینمایی وتلوزیونی بوده است. من جمله فیلمهای سریالی بتمن 1943وبتمن ورابین 1949و فیلم سینمایی بتمن که توسط کمپانی فوکس درسال 1966تولید گردید.

فیلم درواقع ازروی همان سریال دهه 60 وباهمان بازیگران به کارگردانی لسلی مارتینسون در105 دقیقه بابازی آدام وست در نقش بتمن و برت وارد در نقش رابین عرضه شد.موضوع فیلم درباره گروهی از تبهکاران دنیای زیرزمینی نظیر زن گربه ای (لی مری ودر) و جوکر (سزار رومرو) وپنگوئن(بورگس مردیث) بودکه متحد میشوند تا بتمن ورابین را ازمیان بردارندو فرمانروای مطلق دنیا گردند. این فیلم گرچه با اقبال عموم روبرو شد اما به عقیده منتقدین فضای داستان بیشتر رنگ وبوی کمدی داشت و بواقع درارائه تصویر سیاه کمیک ناموفق بود.

در سال 1989 وارنربروس با  « بتمن » 126 دقیقه ای به کارگردانی تیم برتون توانست سینما را تسخیر کند.

برتون، سعی کرد اسطوره قهرمانانه بتمن را با بدبینی احساسی خودش درهم آمیزد. اومایکل کیتون را به دلیل همکاری قبلی‌شان دربیتل جوس با وجود جثهٔ متوسط، بی‌تجربگی در فیلم‌های اکشن و شهرتش به عنوان بازیگر کمدی، برای نقش بتمن انتخاب کرد. هرچندطرفداران زیادی در ابتدا نسبت به این انتخاب خشمگین شدند، طوری که ۵۰٬۰۰۰ نامهٔ اعتراض‌آمیز به دفتر وارنر بروس فرستاده شداما برتون عنوان کرد که مسخره است که مردی درشت‌هیکل را برای نقش بتمن انتخاب کند و اصرار داشت که یک جنگجوی شنل‌دار باید فردی عادی (البته خیلی ثروتمند) باشد که لباسی خفاشی می‌پوشد تا با خلافکاران بجنگدودرنهایت هم حرفش رابه کرسی نشاند. جک نیکلسون هم برای نقش جوکر برگزیده شد.

 فیلم با فروش بیش از ۲۵۰ میلیون دلار در آمریکا و ۴۰۰ میلیون دلار در جهان یکی از پرفروش‌ترین فیلم‌های تاریخ شد. اين در حالي بود که توليد اين فيلم فقط 35 ميليون دلار هزينه دربرداشت در نقدهای این فیلم بازی کیتون و نیکلسون و جنبه‌های تولید فیلم مورد تحسین قرار گرفت و جک نیکلسون نامزد جایزهٔ گلدن گلوب شدو در سال 1990 جايزه اسکار بهترين کارگرداني هنري را براي آنتوني فرست و پيتر يانگ به ارمغان آورد.البته انتقاداتی هم برفیلم وارد بود مثلانقش پررنگتر جوکر نسبت به قهرمان اول فیلم ،درواقع جوکر به کمک بازی اغراق آمیز جک نیکلسون به ستاره اصلی فیلم مبدل شد. تیم برتون در ضمن به جوکر تاریخچه ای داد که کاملاً بر خلاف شخصیت مرموز و مبهم او در کمیک استریپ های بت من بود.

 بتمن تاثیر زیادی بر فیلم‌های ابرقهرمانانه‌ای که بعداً ساخته‌شد گذاشت و تیم برتون دربارهٔ این تاثیرگذاری به شوخی گفته‌است: «وقتی من بتمن را ساختم مثل این بود که اولین فیلم سیاه از روی کتاب کمیک ساخته شده‌است. حالا همه می‌خواهند که فیلم ابرقهرمانانهٔ سیاه و جدی بسازند. فکر می کنم من مسئول این تغییر هستم.»

موفقیت این فیلم، باعث شد سال ۹۲ برتون دنباله 126 دقیقه ای دیگری به نام «بتمن بازمی گردد» بسازد. با اينکه اينبار 80 ميليون دلار براي ساخت اين فيلم در نظر گرفته شده بود، اما رقم 282 ميليون دلار، ميزان فروشي بود که فيلم در گيشه به دست آورد.

برتون دراین فیلم دغدغه‌های اکسپرسیونیستی خودش را با جدیت بیشتری پیش گرفت.این بار به جای یک روند کلاسیک، بیننده با قطعه‌داستان‌هایی روبه‌روست که درونیات شخصیت‌هایش را بازتاب می‌دهد. او به شیوه عمیق‌تری، خاستگاه کاراکترهایش را مورد توجه قرار داد و تقابل‌های عشق/نفرت را در میان آن‌ها به یکی از مؤلفه‌های اصلی اثرش تبدیل نمود. تقابلی که واضح‌ترین و درخشان‌ترین جلوه خود را در رابطه بروس وین/بتمن و سلینا کایل/زن گربه‌ای نمایان می‌کند. دو نفری که در حالت عادی عاشق یکدیگرند و در لباس مبدل، دشمن خونی هم!... ميشل فايفر در نقش "سلينا کايل" يا همان "زن گربه اي" ظاهر شد. دشمن بتمن هم مردي کوتاه قامت به نام "پنگوئن" است که دني دويتو نقش آن را ايفا کردکه مي خواست کنترل شهر گاتهام را در دست بگيرد و تنها بتمن مي توانست در برابر او بايستد.

-------------------------

کمپانی وارنر بروس برای قسمت بعدی ، تصمیم گرفت جوئل شوماخر را به عنوان کارگردان انتخاب کند . تیم برتون تهیه کننده فیلم شد ولی مایکل کیتون از ایفای نقش بتمن انصراف داد ، چرا که شرطش برای بازی ، کارگردانی برتون و دستمزد بیشتر بود .

جوئل شوماخر به طور کلی بتمن را دگرگون کردو رویکرد کاملاً متفاوتی را در پیش گرفت. در دو فیلم بتمن شوماخر، «بتمن برای همیشه» (1995) و «بتمن و رابین» (1997) همه چیز تعمداً سطحی شده است. بر خلاف برتون که با استفاده هوشمندانه از رنگ‌های اشباع (به خصوص در «بتمن بازمی‌گردد»)، جلوه‌ای سرد و غمبار به زندگی شخصیت‌هایش داده بود ،شوماخر از رنگ‌های گرم برای القاء هیجان به تماشاگرش استفاده می‌کند. پس اگر برتون توجه به احساسات درونی شخصیت‌هایش را مقدم بر هر عنصر دیگری می‌دانست، شوماخر بیش از هر چیز به ضرباهنگ آثارش توجه می‌کند. نتیجه، دو فیلم خوش آب و رنگ و هیجان‌انگیز است که اولی («بتمن برای همیشه») یک موفقیت راضی‌کننده و دومی یک شکست تمام‌عیار بود. شکست «بتمن و رابین» پایانی موقتی بر ساخت متوالی فیلم‌های مرتبط با شخصیت بتمن بود.

فیلم بتمن برای همیشه در121 دقیقه ساخته شد .هاروی دنت (تامی لی جونز) که دادستان سابق بود حالا پس از سوخته شدن نیمی از صورتش فرد شروری شده وبا کمک ادوارد نیگما (جیم کری) قصد نابودی بتمن رادارد.بروس وین (بتمن) نیگما را اخراج کرد چون معتقد بود اختراع او یعنی ماشین کنترل ذهن وسیله خوبی نیست. بتمن که به علت نزدیک شدن سالگرد در گذشت پدر و مادرش دچار مشکل روحی شده به روانپزشکی به نام چیس میرادان (نیکول کیدمن) مراجعه میکند وبه کمک او میتواند مشکلاتش را حل کند. در این فیلم هم چنین کریس اودانل نقش رابین را بازی میکند.

بتمن برای همیشه، علیرغم صحنه های عظیم و پر زرق و برق ، جلوه های ویژه ی دیجیتالی اغراق شده ، فیلمبرداری از زوایای متعدد، نورپردازی الوان به زعم بسیاری ازمنتقدین از اکثریت جهات فیلمشناسی ضعیف از آب درآمده است.فیلمنامه ضعیف با بازی ضعیفتر هنرپیشگان نامی آن درشخصیت هایی که اساسا پردازش آنها غلط بوده است (مثلا دشمنان بتمن بجای مخوف بودن به مثابه نقش آفرینان یک سیرک میمانند! و پلیسهاهم همگی احمق هستند!)همه دست به دست هم باعث پایین آوردن وجهه قهرمان فیلم نیز شده است.

اما بهرحال فیلم فروش نسبتا خوبی کرد و بازی وال کیلمر ( که خیلی ها من جمله باب کین – خالق بتمن – معتقدند بهترین بتمن سینما بود ) سبب شد تا چند نقد خوب راجع به فیلم نوشته شود . اینگونه بود که پروژه ی ساخت یکی از بدترین فیلم های تاریخ سینما با بودجه 120 میلیون دلاری کلید خورد ! «Batman & Robin» که در ۱۹۹۷ اکران شد که در آن بتمن و رابین سعی می کنند رابطه ی خود را با یکدیگر حفظ کننددر حالی که آنها باید تلاش آقای Freeze و Ivy سمی را برای منجمدکردن شهر گاتهام متوقف کنند. ادامه روند رو به زوال تمامی عوامل وابسته فیلم از آن یک فاجعه ساخت. در این فیلم 125 دقیقه ای جرج کلونی در نقش بروس وین (بتمن) بازی کرد.(البته بعدا بدترین بتمن لقب گرفت وبخاطر بازی در این نقش از طرفدارانش عذرخواهی نمود!) همچنین بازی ضعیف آرنولد شوارتزنگر ، کریس اودانل واما تورمن  که بیشتر بعلت ضعف در شخصیت پردازی کاراکترشان بود ،همه وهمه اعتراض هواداران بتمن و انتقاد منفی جمیع منتقدان رابرانگیخت وباعث شد تا سالها هیچ کارگردانی هوس ساخت بتمنی دیگر به سرش نزند...

***************

بعلت مفصل شدن این مبحث ادامه بتمن وسه گانه کریستوفر نولان رادر مجالی دیگر بعرض میرسانم و ضمنا این پست را به BATMAN گرامی،فعال و عزیز کافه کلاسیک تقدیم میکنم.

منابع:

سایتهای ویکی پدیای پارسی - IMDB و مقاله کمیک آقای ترابی از سایت animparadise و

http://afsaneha.net/modules/newbb/viewto...http://afsaneha.net/modules/newbb/viewtopic.php?to

http://timburton.loxblog.com/post/86/%D9...http://timburton.loxblog.com/post/86/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C%20%D8%A8%D9%87%20%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%2​0%D9%88%20%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1%20%D8%AA%DB%8C%D9%85%20%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D9%​88%D9%86%20%D8%A8%D9%87%20%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87%20%D9%86%D9%82%D8%AF%20​%D9%88%20%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C%20%D8%A2%D8%AB%D

http://khorasan.isna.ir/default.aspx?NSI...http://khorasan.isna.ir/default.aspx?NSID=5&SSLID=46

http://ariaghoreishi.blogfa.com/post-256.aspx

https://sites.google.com/site/mbcpersiaa...https://sites.google.com/site/mbcpersiaa/film/bat