ارتش سایه ها            L'armée des ombres / Army of Shadows

کارگردان : ژان پیر ملویل

فیلمنامه : ژان پیر ملویل (براساس داستانی از ژوزف کسل)

فیلمبردار : پیر لومه – والتر ووتیتز

موزیک : اریک دمارسون

بازیگران : لینو ونتورا – سیمون سینیوره – پل موریس – ژان پیر کسل – پل کراوچت – سرژ رژیانی

محصول 1969 فرانسه و ایتالیا – رنگی – 140 دقیقه

مبارزه گروهی از پارتیزان های فرانسه در برابر اشغال گران نازی از اکتبر 1942 تا فوریه 1943 .

هرچند پارتیزان ها برای آزادی میهن شان می جنگند , اما برای نیل به هدف , در قساوت , گوی سبقت را از آلمانی ها می ربایند . اوج درام فیلم لحظه ای شکل می گیرد که یکی از رهبران مقاومت به نام ژربیه (ونتورا) از بیم همکاری یکی دیگر از فرماندهان گروه به نام ماتیلده (سینیوره) با نازی ها , دستور کشتن او را صادر می کند ; در شرایطی که اندکی قبل تر همین ماتیلده , وی را از مرگ در بازداشتگاه گشتاپو نجات داده بود . فیلم سرشار از ریزه کاری های به یادماندنی است ; ازجمله تالارهای مقر گشتاپو در پاریس یا مارسی که توسط پلیس ویشی و نازی های کاتولیک تر از پاپ , نه با عکس های پیشوای آلمان , که با تصاویر عظیمی از هیملر و هایدریش مزین شده است ! از جمله  لحظات ماندگار فیلم می توان به قسمتی اشاره کرد که در هنگام بمباران لندن توسط بمب افکن های آلمانی اتفاق می افتد : در شرایطی که آژیر حملات هوایی لحظه ای قطع نمی شود و ساختمان های عظیم با انفجارهای مهیب فرو می ریزند , در یک دیسکوی زیرزمینی عده ای تینیجر و سرباز دور هم جمع شده اند و غوغایی به پا کرده اند و بی اعتنا به همه چیز به عیش و نوش و ترقص می پردازند . اما به یادماندنی ترین سکانس فیلم , صحنه ای است که آلمانی ها چند تن از اعضای گروه مقاومت را در دالانی مخوف مثل پیست دومیدانی به خط می کنند و به آنها فرمان می دهند که تا انتهای این تونل تاریک را بدوند . سپس با کمی تاخیر از پشت آنها را به گلوله می بندند . قبل از فرمان حرکت , یک افسر اس اس این نوید را به قربانیان می دهد که هرکس به ته دالان برسد و زنده بماند , این فرصت را پیدا خواهد کرد که با محکومان سری بعد تیرباران شود ! فضاسازی خفقان آور فیلم در نوع خود تک است .