مسعود کیمیایی – مرد دو چهره

در مورد کیمیایی چه می شود گفت؟ کسی که تکلیف ما با او معلوم نیست. تا می آییم از او انتقاد کنیم به یاد قیصر و گوزنها یش می افتیم. در واقع فیلمهای مسعود کیمیایی را میتوان به دو دسته تقسیم کرد:

1- قیصر و گوزنها    2- بقیه فیلمهایش !!

آیا نباید از خود بپرسیم که بر سر کارگردانی که با دومین فیلمش تحولی بس عظیم در سینمای ایران بوجود آورد چه آمده است؟ کسی که هفتمین فیلمش (گوزنها) به نظر من (با عرض معذرت از هامون بازان ایران) بهترین فیلم تاریخ سینمای ایران است.

کیمیایی هیچوقت نتوانست موفقیت این دو فیلمش را تکرار کند و سایر فیلمهایش (حتی رضاموتوری و داش آکل) تنها اعوجاجی تقلیدی از این دو فیلم بودند.

اما ارزش و درخشش این دو فیلم در تمام اعصار سینمای ایران ، به اندازه ایست که کلاهمان را به افتخار این کارگردان بزرگ ایرانی از سر برداریم و جلویش خبردار بایستیم. او با همین دو فیلم به رفیع ترین جایگاه در سینمای ایران و در کنار سایر کارگردان های بزرگ ایران (مثل مهرجویی،بیضایی،حاتمی و بنی اعتماد) دست یافته است. حتی اگر سایر فیلمهایش را بی ارزش به حساب آوریم. شاید هم او با این دو فیلم توقعات ما را آنقدر بالا برده است که انتظار داریم همۀ فیلم هایش همانند این دو فیلم باشند.

شاید هم تقصیر کیمیایی  نیست. زمانه عوض شده ، سینمای داستان گو دیگر بیننده ای ندارد و به قول قیصر : دیگه تو این زمونه کی حوصلۀ داستان گوش کردن رو داره!

گوزنها را بیش از ده بار دیده ام و در هر بار دیدن برای من تازگی داشت. پرداختن به این فیلم نیازمند زمان و حوصله است که در حال حاضر هیچکدام را ندارم. اما حتما در آینده به این فیلم ارزشمند خواهم پرداخت.

و اما  قیصر. کیمیایی با این فیلم جریان سینمای ایران را عوض کرد و فصلی نو را برای فیلم های ایرانی رقم زد. موج فیلمهای تقلبدی از قیصر که توسط کارگردانهای ریز و درشت به عرصه وارد شدند ، نشاندهندۀ جایگاه سترگ این فیلم است.

در پست بعدی مقالۀ زیبایی نوشتۀ منتقد دیروز و کارگردان امروز سینمای ایران – سیروس الوند – را برایتان می گذارم که در همان سال ساخت فیلم و در زمان اکران در مجله فیلم و هنر نوشت. شیفتگی الوند به قیصر و کیمیایی در تک تک جملاتش مشهود است. ( لازم به ذکر است که به دلیل طولانی بودن مقاله فقط قسمتی از آن را که به خود فیلم می پردازد در اینجا می نویسم.)