علل موفقیت:

در دهه سی، موفقیت محصولات استودیو سانترال در داخل کشور و محصولات استودیو داریوش فیلم که در ایتالیا دوبله و روانه ایران می شد، به گسترش دوبلاژ و استودیوهای دوبله بیش از پیش دامن زد و افراد بسیاری با انگیزه های مختلف مادی و هنری به این کار روی آوردند، طوری که در چند سال پایانی دهه سی، ناگهان بیش از بیست استودیو از پی هم تاسیس شدند و همه به کار دوبله پرداختند. در حالی که در سال 1335 فقط 27 فیلم دوبله در ایران به نمایش درآمد، این عدد در سال 1338 به 183 فیلم رسید و در پایان این دهه دیگر به ندرت می شد فیلمی را در سینماها یافت که دوبله نباشد. در بیان علل رونق این حرفه در آن زمان (زمینه ساز دوران طلایی دهه چهل) مسائل بسیاری گفتنی ست؛ اما به طور خلاصه باید گفت فضای پرشوری در مراودات پشت صحنه فیلم های خارجی و بین دست اندرکاران گوناگون آن اعم از مالکان فیلم یا نمایندگان کمپانی های خارجی، مدیران استودیوها، مدیران دوبلاژ، گویندگان و حتی مترجمان و مسئولان فنی در جریان بود که به رقابتی سالم و سازنده دامن می زد. اولا آثاری خوب و ماندگار وجود داشت که ارزش خرید، دوبله و نمایش را داشتند و همین، قوت قلبی برای دست اندرکاران این حرفه از نظر اطمینان به دیده شدن و شایسته دیده شدن حاصل کارشان بود و ثانیا به مرور زمان، ساختار تشکیلاتی خوبی برای این حرفه پی افکنده شده بود که خود به خود بر بهبود کیفیت حاصل کار نیز تاثیر می گذاشت. مدیر دوبلاژ، مسئول تام الاختیار دوبله فیلم بود و از انتخاب مترجم خوب و با صلاحیت تا انتخاب گویندگان و دعوت آنان به کار، حضور در تمام جلسه های تمرین و صدابرداری، راهنمایی گویندگان در طرز بیان، تعیین دستمزد گویندگان برحسب کارشان و به طور کلی هر امری که در بهبود کار موثر بود، حرف نخست را می زد. به طور کلی، وظیفه و حدود اختیار هر فرد اعم از مالک فیلم، مدیر استودیو، مدیر دوبلاژ، گوینده و صدابردار، معلوم و مشخص بود و بین همه به شکلی نانوشته و غیر رسمی، مقرراتی با میل و رغبت اعمال می شد، از جمله رعایت حضور در کار طبق برنامه زمانی، نظم و انضباط حرفه ای، حسن رفتار در محیط کار، رعایت نظرهای مدیر دوبلاژ، تلاش در انجام وظیفه به بهترین صورت، احترام متقابل به همکاران، توجه به موازین استاد و شاگردی، تشریک مساعی با یکدیگر و ... خلاصه موارد بسیاری که در آن سال ها خود به خود و به دلیل اهمیت دادن به این حرفه از سوی همه رعایت می شد. از جمله یکی از دیگر استودیوهای مهم و منضبط دوبلاژ در آن دوران، استودیو شهاب بود که موسسان آن، روبیک و سیمون زادوریان و آلبرت دومان بودند؛ سه جوانی که از زمان نوشتن و فیلمبرداری میان نویس های فارسی برای فیلم های خارجی به این کار علاقه داشتند، از ساختن ابتدایی ترین ابزار مورد نیاز خود شروع کردند و استودیو شهاب را یکی از پرکارترین و بهترین استودیوهای دوبلاژ فیلم در ایران ساختند که به تدریج به مرکزی مجهز برای دوبله فیلم های هفتاد میلیمتری نیز تبدیل شد. چون از استودیو شهاب گفتیم، جا دارد از مرحوم سعید شرافت نیز یاد کنیم که مدیر دوبلاژ بسیاری از فیلم های این استودیو - با دانش و فرهیختگی مثال زدنی - بود و بخصوص در دوبله آثار ادبی، عاطفی و ملودرام، شهرت و تخصصی شایسته داشت. به تدریج توانایی های گویندگان و مدیران دوبلاژ رو به افزاش بود و به ویژه مهارت آنان در انتقال فضا و احساسات آثار عاطفی، شاعرانه و ملودرام انکارناپذیر می نمود. دیگر زمانی بود که گویندگان نمی توانستند به روخوانی جمله هایشان بسنده کنند و این نیاز را احساس می کردند که می بایست کلام مورد نظر را از عمق جان و همچون بازیگران آن نقش ها بگویند. تا دیر نشده باید از نقش بسیار ارزنده علی کسمایی - که عنوان پدر دوبلاژ ایران برازنده اوست - و ممارست های گاه چندماهه او برای دوبله خوب و درست فیلم هایی همچون هملت، شاه لیر، جنگ و صلح، چگونه غرب تسخیر شد، می خواهم زنده بمانم، دکتر ژیواگو، ناگهان تابستان گذشته، آوای موسیقی (اشکها و لبخندها)، بانوی زیبای من و بسیاری آثار دیگر و اساسا آموزش و هدایت بسیاری از دوبلورهای برجسته کشورمان در آن زمان نیز یاد کرد. همچنین از گویندگانی که در نیمه دوم دهه سی قدم به این حرفه گذاشتند، باید از منوچهر اسماعیلی، محمد خواجویها (آقای مانی)، ژاله کاظمی، ابوالحسن تهامی نژاد، چنگیز جلیلوند، ایران بزرگمهری راد، رفعت هاشم پور، توران مهرزاد (فاطمه بزرگمهری راد)، فریدون نصرتی، محمود قنبری، منوچهر والی زاده، نیکو خردمند، امیرهوشنگ قطعه ای، ایرج رضایی، سیروس جراح زاده، شهروز ملک آرایی، زنده یاد حسین معمارزاده و ... نام برد.