ویگو مورتنسن، بی‌شک، یکی از بااستعدادترین بازیگران نسل خویش است. از نخستین حضورش در نقش سارقی خرده‌پا در یکی از اپیزودهای Miami Vice، تا نقش فرعی اما تأثیرگذارش در قالب جوانی آمیش در Witness (1985)؛ از اوج شهرتش در نقش آراگورن، آن شاهزاده جسور در جست‌وجوی تاج‌وتخت گاندور، تا مردی که می‌کوشد از گذشته مافیایی خود بگریزد در A History of Violence؛ از راننده مرموز مافیای روس در  Eastern Promises تا محافظ ایتالیایی-آمریکایی پیانیست سیاه‌پوست در Green Book، همگی برای من تصویری از بازیگری پرتلاش، متعهد و برخوردار از استعدادی کم‌نظیر ساخته‌اند.

اما برای من، هیچ‌یک از این نقش‌ها به اندازه دیگو آلاتریسته در  Alatriste (2006) ماندگار نیست. او شوالیه‌ای کهنه‌کار و سربازی وطن‌پرست است که با چشمان خود هم افول تدریجی امپراتوری هابسبورگ اسپانیا را می‌بیند و هم نابودی طبقه شوالیه‌های جنگجو را در آغاز عصر باروت. دورانی که سلاح گرم، قواعد چندصدساله جنگ را بر هم زد و سربازان روستایی پیاده مجهز به تفنگ باروتی توانستند شوالیه‌های زره‌پوش را از فاصله‌ای دور از پای درآورند. مابه‌ازای تاریخی این دگرگونی را می‌توان در نبرد پاویا (۱۵۲۵) دید؛ جایی که ارتش هابسبورگ با اتکا به تفنگداران خود، ارتش فرانسه را در هم شکست، شمار زیادی از اشراف سواره‌نظام را از میان برد و حتی فرانسوای اول، پادشاه فرانسه، را به اسارت گرفت.

دیگو آلاتریسته از سربازی تا مزدوری را تجربه می‌کند؛ فروپاشی طبقه اجتماعی خود و زوال ارزش‌هایی را که عمری به آن‌ها وفادار بوده، با تمام وجود لمس می‌کند و سرانجام در تنهایی، شکست و فراموشی محو می‌شود. سرنوشتی که مرا همواره به یاد جووانی مدیچی، آخرین سردار بزرگ عصر رنسانس، در فیلم مهجور اما درخشان The Profession of Arms (2001)  ساخته ارمانو اولمی می‌اندازد؛ جنگاوری که برخلاف بسیاری از هم‌عصران منفعت‌طلبش، شرافت را بر مصلحت ترجیح داد و جان خود را در همان راه نهاد.

شاید به همین دلیل است که این دو فیلم را بیش از آنکه صرفاً روایت جنگ بدانم، مرثیه‌ای برای پایان یک عصر می‌بینم؛ عصر شوالیه‌ها، عصری که در آن شجاعت فردی، وفاداری و افتخار، آرام‌آرام جای خود را به ارتش‌های انبوه، باروت و محاسبات سیاست داد.

و چه پایانی باشکوه‌تر از دیالوگ ماندگار Alatriste در واپسین نبرد، هنگامی که مدافعان اسپانیایی دژ در محاصره استقلال‌طلبان هلندی قرار گرفته‌اند: «شاید روزی جنگیدن برای سربازان و میهن بی‌معنا شود؛ اما نه امروز آن روز است و نه شما آن سربازانید.»شاید همین یک جمله، بیش از هر تحلیل تاریخی، روح فیلم را آشکار می‌کند؛ سوگنامه‌ای برای نسلی که می‌دانست دورانش به پایان رسیده، اما همچنان تصمیم گرفت تا واپسین لحظه، مطابق آیین و شرافت خویش زندگی و نبرد کند.

پی نوشت : مع الاسف پس از جهد و تلاش مستمر نتوانستم فایل عکس ها ،احتمالا به دلیل حجم بالا،در پست آپلود کنم،فلذا به صورت ضمیمه ارسال می کنم .