تاریخچه استودیو های دوبله در ایران
در اواخر تابستان 1325 تقریبا 15 سال پس از گویا شدن فیلمها در جهان و دوبله برخی از آثار در هند و ترکیه و مصر به همت دکتر کوشان و دیگر ایرانیان مقیم در آن کشورها نخستین استودیوی دوبله به نام ایران نو فیلم که مقدمات فنی و دقیق آن از 18 ماه قبل طرح ریزی شده بود در ایران تاسیس گشت. بنیان گذاران این استودیو آقایان هوشنگ کاوه، منصور و شاپور مقیمی، امیرحسین دهلوی بودند که بعدها چند تن دیگر نیز به آنها پیوستند. نخستین اثر دوبله شده در این استودیو فیلم دیو و دلبر به کارگردانی ژان ککتو بود. پس از چندی دوبله این فیلم با بروز اختلافات مختل شد و مدتی بعد فیلم برف روی پا(مرا ببخش) به مدیریت دوبلاژ مرحوم عطاالله زاهد و با گویندگی مرحوم ایرج دوستدار، اسدالله پیمان، مهری عقیلی و مهین دیهیم در ایران نوفیلم دوبله شد و به عنوان نخستین فیلم دوبله شده در کشور در سینما دیانا و پارک نمایش داده شد.
پس از ایران نو فیلم استودیو آریا تاسیس گشت که نخستین اثر دوبله شده در آن فیلم آهنگ شهرزاد ساخته بارتر رایش بود.
در دهه 30 ابوالقاسم رضایی با مشارکت ساندیار بزرگمهر استودیو بورناتون را تاسیس کرد. فیلم شیطان فراری نخستین فیلم دوبله شده در این استودیو بود. ولی پس از چندی بورناتون منحل گشت و مدتی بعد با نام البرز و به مدیریت فریدون دایمی مجدداً آغاز به کار کرد. نخستین اثر دوبله شده در این استودیو فیلم خرقه ساخته هنری کستر بود. در این زمان استودیوهای دیگری نیز چون پارس فیلم و یونیورسال نیز تاسیس گشتند که فیلم بهار خونین(روباه) ساخته هنری کینگ و به مدیریت دوبلاژ استاد علی کسمایی در پارس فیلم و فیلم مادام کاملیا ساخته ریموند برنارد در یونیورسال دوبله شدند.
و اما در سال 1333 استودیوی جدید سانترال توسط مهندس سیف الدین کامرانی تاسیس شد که بعدها به عنوان یکی از بهترین استودیوهای دوبله در ایران شناخته شد. نخستین فیلمی که در این استودیو دوبله شد فیلم رویای شیرین ساخته رنی فلر و به مدیریت دوبلاژ مرحوم سیامک یاسمی بود.تجربه های بعدی این استودیو عبارتند از: فاتح، علی بابا و چهل دزد، بردگان کارتاژ و فیلمهایی از نورمن ویزدام همچون: لله بچه ها، شیشه پاک کن، جنجال در فروشگاه و ... بود.در دهه چهل که دوران طلایی دوبله در ایران بود با وجود رقابتهای سازنده و همچنین مبدل شدن سینما به پایگاهی برای دوبله و نیز دوران رواج فیلمفارسی استودیوهای دوبلاژ به دو دسته تقسیم شدند:
1.استودیوهای ایران فیلم، مهرگان، کاروان فیلم و ... به دوبله فیلمهای ایرانی و گاه خارجی می پرداختند.
2. استودیوهای سانترال، پاسارگاد، دماوند و استودیوی مهم مولنروژ فقط فیلمهای خارجی را دوبله می کردند.
فعالیتهای استودیو مولنروژ به دودسته تقسیم می شد: در استودیو مولنروژ 1 به مدیریت مرحوم ایرج دوستدار عوامل دوبلاژ آموزش داده می شدند و در استودیو مولنروژ 2 به مدیریت استاد علی کسمایی فیلمها دوبله می گشتند.دهه 50 که مقارن با دوران انقلاب اسلامی بود دوبله رو به انزوا رفت و فیلمهای کمتری دوبله می شد. این انزوا سالهای نخستین دهه 60 را نیز در بر گرفت. زیرا در سالهای نخست انقلاب دست اندرکاران روشهای کار را تغییر دادند.
از اواخر دهه 60 تا کنون با گسترش شبکه های سیما، تاسیس موسسه رسانه های تصویری و تثبیت نمایش فیلمهای خارجی باردیگر امیدی کم فروغ در دوبله فیلمهای خوب خارجی بوجود آمد.