(۱۳۹۴/۶/۲ عصر ۱۱:۴۱)تارا نوشته شده:  

خسته نباشید جناب هانیبال.

ابتدا سپاس گزارم از اطلاعات بسیار مفیدتان.

در مورد "یک نظریه،علمی نیست چون ابطال پذیر نیست."پرسشی داشتم.

نظریه هایی که درستیشان پذیرفته شده،رد نشدند که پذیرفته شدند.یعنی بر اساس این جمله،این نظریه ها پذیرفته شدند چون احتمال داشته حالتی برای ابطالشون وجود داشته باشه؟

بسیار ممنون.

بله. در واقع آزمایش هایی میشده طراحی کرد که این نظریات ممکن باشد از آن ها سربلند بالا نیایند...

(البته تکرار پذیری هم دیگری است که تلویحا در همان ابطال پذیری همه لحاظ می کنند...)

البته یک عبارت بسیار هوشمندانه به کار بردید...

"رد نشدند که پذیرفته شدند."

در علم تجربی برخلاف ریاضی هیچ چیز را کامل نمی شود ثابت کرد. تمام قوانین حالت استقرا دارند...

مثلا اینکه "اگر یک وزنه را رها کنیم به سمت زمین حرکت می کند" یک نظریه علمی است...

اولا دقت کنید که اولا این یک گزاره تکرار پذیر است چون می توان بارها و بارها در شرایط (عملا)یکسان آنرا انجام داد.

ثانیا ابطال پذیر هم هست. چون آدم می تواند متصور باشد این آزمایش را که با رها کردن وزنه به سمت زمین حرکت نکند... (بیاد بیاورید که چرا صدقه رفع بلاست ابطال پذیر نبود.)

ولی اثبات این نظریه چگونه است. اثبات این است که بارها در شرایط مختلف و با روش علمی این کار را انجام می دهیم و با استقرا می گوییم این اتفاق هر دفعه می افتد...

دقت کنید که هیچ تضمینی وجود ندارد که اگر هزاربار این اتفاق افتاد برای بار هزار و یکم هم این اتفاق بیفتد ولی از آن جایی از دید مهندسی لازم داریم این مسائل را مطالعه کنیم می گوییم با استقرا ثابت می شود... (این اثبات با اثبات ریاضی فرق دارد)

(بعضی ها این جمله آخر را در توجیه معجزات به کار می برند. اینکه زمین برای جاذبه اش تضمینی به ما نداده است پس ممکن است معجزه ای شود و کسی معلق باشد. )

نهایتا چیزی که خیلی جالب است و دراینجا بحث نمی کنم اینکه اگر یک آزمایش (یک مشاهده) در تناقض با یک نظریه بود از کجا بفهمیم باید طرف آزمایش را بگیریم یا طرف نظریه را... آیا نظریه را باید رد شده فرض کرد یا اینکه بگوییم آزمایش اشکال داشته است.

------------------------------

این مباحث در ذیل شاخه "فلسفه علم" مطرح می شود. اگر علاقمند هستید می توانید کتاب "چیستی علم" را مطالعه کنید.

این کتاب، تکست رسمی درس فلسفه علم است. حجم زیادی ندارد با این حال اگر فقط این قسمت برای شما جذاب است لازم نیست همه آن را بخوانید...