این پست آنقدر جامع و چند بعدیست که حرفی نمی ماند الا یک سپاس از نویسنده اش که کیمیا می کند با مس واژگان در این برهوت بی زر.

قبل از نوشتن این چند سطر کسب رخصتی شد از محضر صاحب فضل این جستار بابت اظهار فضل این حقیر که در پی می آید و از قبل طلب چشمپوشی از جسارت شده است.

1- او گاهی در یک نما به زیبایی تمام سه نما را به نمایش می گذارد. سکانسی  که سالیوان از پشت پنجره به هلن که در حیاط مشغول بازی می باشد را بیاد آورید. در یک نما  چهره  هلن  را همراه با مادرش که در حیاط مشغول هستند به نمایش می آید و همزمان انعکاس چهره  خانم سالیوان در پنجره  و همچنین فلاش بکی از کابوس دائمی سالیوان: این نما واقعا از یک پنجره گرفته نشده است و در واقع یک سوپر ایمپوز است و از تلفیق و برهم نهشت چند نما روی میز تدوین بدست آمده است.

2- یکی دیگر از خلاقیتهای آرتور پن ، در جانمایی دوربین را می توان در سکانسی که هلن را برای اولین بار به آن خانه کوچک انتهای باغچه میبرند ، دید. همانطور که در عکس هم دیده می شود هم فرد جلویی و هم فرد پشتی در قاب پنجره و همه عناصر فوکوس هستند و عمق میدان کامل و واضح است. در پست زن در ریگ روان به استفاده خلاقانه اورسون ولز و تولند از لنز واید اشاره کرده ام. این نماها بیشتر از اینکه به جانمایی دوربین مربوط باشند به لنز و استفاده بجا از آن ربط دارند.

3- آرتور پن دوربین را در این سکانس دقیقا مانند یک پرگار در مرکز اتاق قرار می دهد و همزمان با چرخش : به چرخش کامل دوربین حول محور خودش پن PAN  360 می گویند. گرفتن این نما از نظر فنی و اجرایی خیلی سخت است آن هم آن موقع با آن دوربین های سنگین. از این ترفند کیارستمی در خانه دوست کحاست استفاده هوشمندانه ای کرده است. چون تراولینگ نداشته است بازیگرش را واداشته است که در شعاع ثابتی به مرکز دوربین بدود و دوربین هم با همان سرعت چندین بار پن 360 روی بازیگر داشته باشد. حاصل نمایی شد که انگار دوربین روی یک ریل (تراولینگ) بدون تکان دنبال بازیگر روی یک خط مستقیم می دود.

4- بدلیل جانمایی درست دوربین فضای بیشتری به چشم مخاطبین می آید...آرتور پن بکمک کاپاروس در جانمایی صحیح دوربین و استفاده از تمام فضاها بهترین بهره را می برد...در این نما مادر هلن در حال صحبت کردن با خانم سالیوان می باشد که بر بالای ایوان قرار گرفته است ، مخاطب بخوبی در می یابد که مادر هلن مشغول صحبت با کسی است که بالاتر از او قرار گرفته است مضافا اینکه تمام جزئیات در این نما قابل مشاهده هستند. حتی عمه هلن که با چتر در سمت چپ تصویر قرار گرفته است: در عکس 6 نفر قرار دارند و این عکس به درستی و با ظرافت یک معلم انتخاب شده است. اما هیچکدام از این توضیحات به جانمایی دوربین ربط ندارند. همه اینها به میزانسن بر میگردند. میزانسن یک مفهوم اصلی در تئاتر است که به علت قرابت با سینما در آن هم بکار می رود و چیدمان هدفمند عناصر (آدم ها و اشیا) در صحنه است و جانمایی دوربین تنها یکی از موارد میزانسن درست است. در تئاتر هر بیننده بنا بر موقغیتش نسبت به سن یک درک منحصر به فرد از میزانسن دارد اما در سینما این درک، یگانه و شارح آن دوربین است.

5- و یا در این صحنه مادر هلن ، از پشت پنجره مشغول صحبت کردن با خانم سالیوان می باشد. در اغلب فیلمها چنین سکانسهایی با دو دوربین و با زوم کردن به روی هریک از هنرپیشه ها : در سینما هیچگاه (استثنا هم دارد) از دو دوربین و یا زوم استفاده نمی شود. یک سکانس به چند پلان شکسته می شود و هر پلان با حفظ راکورد پلان قبلی گرفته می شود. در سینما خصوصا کلاسیک هیچگاه از لنز های زوم استفاده نمی شود و لنزها دارای فاصله کانونی ثابت هستند و اینکه می بینید نما به عنصری نزدیک می شود در واقع کل مجموعه دوربین و فیلمبردار به سمت سوژه حرکت می کنند و یا دور می شوند که به این حرکت تراک فوروارد با تراک بک می گویند.

دوباره سپاس از بروبیکر عزیز. اگر در زندان نیاز به حمایت مالی غیز قانونی داشتید این کمیسیون بگیر بدنام حاضر به سرمایه گذاری می باشد. در ضمن در بیرون هم خبری نیست.