نام فیلم: فریاد زیر آب

خواننده : داریوش اقبالی

آهنگساز: بابک بیات

تنظیم : واروژان

ترانه سرا:ایرج جنتی عطایی

سال ساخت : 1356

مدت: 4 دقیقه و 38 ثانیه

ضیافت های عاشق را خوشا بخشش خوشا ایثار

خوشا پیدا شدن در عشق برای گم شدن در یار

چه دریایی میان ماست، خوشا دیدار ما در خواب

چه امیدی به این ساحل، خوشا فریاد زیر آب

خوشا عشق و خوشا خون جگر خوردن

خوشا مردن خوشا از عاشقی مردن

اگر خوابم اگر بیدار اگر مستم اگر هوشیار

مرا یارای بودن نیست تو یاری کن مرا ای یار

تو ای خاتون خواب من، من تن خسته را دریاب

مرا همخانه کن تا صبح، نوازش کن مرا تا خواب

همیشه خواب تو دیدن دلیل بودن من بود

چراغ راه بیداری اگر بود از تو روشن بود

ضیافت های عاشق را خوشا بخشش خوشا ایثار

خوشا پیدا شدن در عشق برای گم شدن در یار

نه از دور و نه از نزدیک، تو از خواب آمدی ای عشق

خوشا خودسوزی عاشق مرا آتش زدی ای عشق

خوشا عشق و خوشا خون جگر خوردن

خوشا مردن خوشا از عاشقی مردن

در واپسین سالهای رژیم شاهنشاهی و قبل ار وقوع انقلاب اسلامی سیروس الوند در سال 1356 فیلمی را با حضور یکی از محبوب ترین خوانندگان نسل جوان یعنی داریوش راهی پرده های سینما می کند. او از ایرج جنتی عطایی میخواهد تا شعری را با مضمون فریاد زیر آب برایش بسازد. فطعا با توجه به حضور داریوش این ترانه به او سپرده می شود و بابک بیات فقید نیز آهنگ زیبایی را به روی آن می گذارد و نهایتا تنظیم آن به زیبایی تمام به واروژان فقید و بزرگ سپرده می شود. مردی که حالا حالا ها ترانه ایران مدیون تنظیمهای زیبای اوست و تنظیمهایش چنان بر متن ترانه می نشیند که گویی جزء جدا ناشدنی آن ترانه میشود.

فریاد زیر آب با اقبال و استقبال عمومی روبرو می شود. زیرا هم موضوع جذابی داشت و هم مردم دوست داشتند چهره خواننده معروف خود را بر پرده سینما ببینند. هر چند او قبل از این هم در فیلم یاران ساخته فرزان دلجو  بازی کرده بود.

فیلم فریاد زیر آب دارای دو ترانه می باشد و هر دو ترانه با توجه با موضوعشان به موقع در فیلم بکار گرفته میشود. ابتدا ترانه اجازه در زمانی پخش میگردد که عزت دستپاشه به عشق رویایی خود یعنی آذر با بازی فرزانه تاییدی رسیده است و حاضر است برای عشق خود کوه را بر دوش خود بگیرد و موج را هم از دریا. آهنگ این ترانه نیز توسط واروژان بزرگ ساخته میشود و او آنرا به  عبدی یمینی یار باوفای داریوش جهت تنظیم واگذار می کند.

اگر چه مرگ واروژان بزرگ آنهم در سنی که او هنوز می توانست سالهای سال با تنظیمهای معرکه خود ما را به وجد آورد یک تراژدی محسوب میگردد اما مرگ ناگهانی عبدی یمینی در اثر یک حادثه به مراتب مظلومانه و تراژدیک تر بود. عبدی یمینی آهنگساز بزرگی بود که متاسفانه کمتر به او پرداخته شد و هیچ مصاحبه یا گفتگویی از او در دسترس نیست. بسیاری از ترانه های داریوش از ساخته های اوست.ترانه هایی مانند رهگذار عمر - شقایق - به من نگو دوست دارم - جنگل - زندونی - علی کنکوری - بن بست - امان از و .....

صبح روز بیست و چهارم تیر ماه 1388 پرواز شماره 7908 شرکت هواپیمایی کاسپین فرودگاه امام خمینی را به مقصد ایروان ترک میکند. این هواپیما هرگز به مقصد نمی رسد و در ابتدای راه در قزوین دچار آتش سوزی میگردد  و متاسقانه سقوط میکند. تمام مسافرین و خدمه از جمله ورزشکاران تیم ملی جودو در این سانحه جان می بازند. عبدالرضا یمینی نیز از مسافرین این هواپیما بود. او به ایروان می رفت تا داریوش را در کنسرتی که در این شهر برگزار میگردید یاری کند. اگر زندگینامه او را بخوانید متوجه میگردید که مرگ او آنهم در آن سکوت خبری ضایعه بزرگی برای موسیقی ایران محسوب میگردد و اگر فرصتی پیش آمد حتما ار او در تاپیک بیاد هنرمندان یاد خواهم کرد.

عبدی یمینی آهنگساز تجربی نبود بلکه از معدود آهنگسازان ایرانی بود که علم موسیقی داشت و تحصیلات عالیه خود را در رشته موسیقی در اتریش و انگلستان گذرانده بود. او بجز همکاری نزدیک با داریوش آهنگسازی بسیاری از خوانندگان سرشناسی چون شهیار قنبری - عارف - نوش آفرین - منصور- شهره - معین و ..... را بعهده داشت. عبدی موسیقی را اولین بار در کنار فریدون فروغی و با وی آغاز کرد و روزگاری جزو نوازندگان ارکستر فریدون فروغی بود . او مظلومانه و ناشناس رخت سفر بست و نهایتا پیکرش را علیرقم میل باطنیش (مانند فرهاد مهراد) که میل به سوزاندن داشت تا به خاکسپاری در امامزاده طاهر کرج در همسایگی آهنگساز بزرگ دیگری همچون مرتضی حنانه به خاک سپردند.

اما ترانه اصلی در یک سکانس کاملا تراژدیک پخش میگردد. جایی که عزت دستپاشه تمام مدارک عشقش را که به واسطه آن مجبور به تن فروشی گردیده بود از نصیر میگیرد و در حالیکه سوار بر موتور و زخمی می باشد این ترانه به روی فیلم مونتاژ میگردد و نهایتا فیلم با همین ترانه به اتمام میرسد.

هفت سال قبل از ساخت این فیلم مسعود کیمیایی با ساخت فیلم رضا موتوری برای اولین بار دست به ابتکاری جالب زد و برای اولین بار ترانه ای را روی فیلمش پخش کرد که در آن هیچ هنرپیشه ای آنرا لبخوانی نمی کرد. نمی دانم درست است که بگویم سیروس الوند تحت تاثیر رضا موتوری بوده یا نه. اما او نیز همین کار را می کند و علیرقم اینکه هم خواننده ترانه و هم هنرپیشه یکنفر بود اما داریوش در فیلم فریاد زیر آب ترانه خود را لبخوانی نمی کند.

تا پیش از سال 1349 کارگردانان ایرانی فکر میکردند اگر ترانه ای در فیلمی پخش میگردد حتما باید یکنفر در فیلم آنرا بخواند. با همین طرز فکر بود که فردین پشت کامیون حتی در حالیکه در دره داشت سقوط میکرد همچنان داشت سلطان قلبم تو هستی تو هستی را می خواند.

اشتهار این دو ترانه را نمی توان زیاد منبعث از فیلم سیروس الوند دانست. که اگر این  دو ترانه در این فیلم پخش نمی شد باز هم برای شنوندگان این دو ترانه ماندگار می بود زیرا هر چه باشد خواننده آن داریوش بود. بویژه آنکه رد پایی از بزرگانی چون بابک بیات و واروژان و ایرج جنتی عطایی در آن پیدا بود. البته ذکر این نکته هم خالی از لطف نیست که در یکی از این دو ترانه نام کامل فیلم در متن ترانه آمده است.

نام فیلم : فریاد زیر آب

نام ترانه : اجازه

خواننده : داریوش اقبالی

آهنگساز: واروژان

تنظیم : عبدی یمینی

ترانه سرا: رضا عطایی

سال ساخت : 1356

مدت: 3 دقیقه و 58 ثانیه

 

کوهو میذارم رو دوشم، رخت هر جنگو می پوشم

موجو از دریا می گیرم، شیره ی سنگو می دوشم

میارم ماهو تو خونه، می گیرم باد و نشونه

همه ی خاک زمینو، می شمارم دونه به دونه

اگه چشمات بگن آره هیچ کدوم کاری نداره

اگه چشمات بگن آره هیچ کدوم کاری نداره

دنیا رو کولم می گیرم، روزی صد دفعه می میرم

می کنم ستاره ها رو، جلوی چشات می گیرم

چشات حرمت زمینه، یه قشنگ نازنینه

تا اگه می خوای نذارم، هیچ کسی تو رو ببینه

اگه چشمات بگن آره هیچ کدوم کاری نداره

اگه چشمات بگن آره هیچ کدوم کاری نداره

چشم ماهو در میارم، یه نوردبون میارم

عکس چشمتو می گیرم، جای چشم اون میزارم

آفتاب و ورش می دارم، واسه چشمات در میذارم

از چشام آینه می سازم، با خودم برات میارم

اگه چشمات بگن آره هیچ کدوم کاری نداره

اگه چشمات بگن آره هیچ کدوم کاری نداره