بصورت اتفاقي كتاب فيلمشناخت ايران نوشته محقق سختكوش عباس بهارلو را تورق مي كردم كه عكسي توجهم را جلب كرد. شايد با وقايع نگاري اين عكس بتوان حداقل اطلاعاتي را درباره  شادروان محمود نوربخش كه يكي از بهترين مكمل گوهاي تاريخ دوبله بوده است را  بدست آورد. متاسفانه بعلت نبودن تاريخ مكتوب درباره دوبلاژ بايستي از حداقل سرنخ ها برخي چيزها را تخمين زد!

اين عكس - كه در كتاب نيز داراي كيفيت پاييني است - مربوط به فيلم داماد ميليونر ساخته سالار عشقي و محصول سال 1338 مي باشد. در عكس ، نيم رخ مرحوم محمود نوربخش پيداست و با كمال تاسف شايد اين تصوير نارسا تنها عكسي است كه از اين دوبلور برجسته وجود دارد. باز خدا را شكر مي كنيم كه همين هم موجود است . بعنوان مثال  از مرحوم حسن عباسي حتي يك تصوير وجود ندارد و يا ما تاكنون نديده ايم .

اما كندوكاو تاريخي ما !

اين فيلم درسال 1338 ساخته شده است . كارگردان آن يكي از نازل سازان دهه 30 و اوايل دهه 40 بود كه فيلمهايش غالبا در قطع 16 ميليمتري و در كوتاهترين زمان ممكن ساخته و اكران مي شدند. مي گويند سالار عشقي دوربينش را در كاباره هاي تهران مي كاشته و چند رقص و آواز از خوانندگان و رقاصه هاي معروف ثبت و ضبط مي كرده و جا و بيجا در لابلاي نماها قرار مي داده است . مهوش خواننده و رقاصه معروف دهه 30 يكي از پاي ثابت هاي اين روند بنجل سازي عشقي بوده است .

درتيتراژ فيلم نام محمود نوربخش بعنوان سرپرست گويندگان و بازيگر نقش مكمل ثبت شده است . بنابراين محمود نوربخش مي بايست حداقل سه - چهارسال قبل از اين فيلم كارگويندگي را آغاز كرده باشد كه در اين جا به مقام سرپرستي دوبله رسيده است . يعني در حدود سالهاي 1334 - 35 و به روايتي معاصر كساني چون احمد رسو لزاده ، عطا الله كاملي ، عزت ا... مقبلي و... بوده است . احتمالا علت دعوت نوربخش توسط سالار عشقي - كه شم تجاري خوبي داشته -  شهرت صداي او و فعاليتهايش در دوبله بوده است . بنابر اين شواهد محمود نوربخش حدودا بايد متولد بين سالهاي 1309 تا 1311 بوده باشد - همانند همكاران هم عصرش - و در هنگام مرگ در سال 1355چهل و اندي سال سن داشته است .

متاسفانه اكبر مناني در كتاب خود ، او را از گويندگان دهه 40 و 50 بشمار آورده كه با اين توصيفات قطعا اطلاعات آن اشتباه است . در ويژه نامه هاي ماهنامه فيلم هم فقط تاريخ فوت ايشان ذكر شده است و به زمان  شروع كار او در دوبله و سالروز تولدش هيچ اشاره اي نشده است.

و اي كاش تاريخ دوبله داراي منابعي موجه ، مكتوب و كارآمد بود و هرگز نيازي به رمزگشايي و اين قبيل جستجوها نداشت!